اگر افکار خودکشی دارید با شماره 123 یا 1480 تماس بگیرید و از کمک متخصصان استفاده کنید. آنها تیمی 24 ساعته در ایران هستند و میتوانند تنش اولیه شما را بکاهند.
سازمان روانپزشکی آمریکا افکار خودکشی و تلاش برای این امر را دومین دلیل مرگ و میر در جوانان 18 تا 24 سال اعلام کرده.
همچنین در پژوهش طولی 2000 تا 2020، بالغ بر 60 درصد افزایش افکار خودکشی و تمایل به آن دیده شده که برخی موفق و برخی ناموفق برای جوانان بود.
در نتیجه میتوان به سادگی به اهمیت مدیریت افکار خودکشی در جوانان پی برد.
در این مقاله به جدیدترین عواملی که باعث تحریک به افکار خودکشی در جوانان و مدیریت و پیشگیری از آنها میپردازیم.
افکار خودکشی چیست و چهطور به وجود میآید
افکار خودکشی در واقع میتواند شامل موارد زیر باشه:
- برنامهریزی برای زمان خودکشی
- فکر کردن به وسایل مورد نیاز برای خودکشی
- در اکثر لحظات روزمرگی مدام به نیستی و مرگ فکر کنید طوری که نتوانید افکار را مدیریت کنید
- به خودکشی دیگران مانند هنرمند موردعلاقه، دوست یا آشنا بیندیشید و آن را رهیافت زندگی بدانید
- در مواقع ناامیدی و اضطراب، بیش از پیدا کردن راه مشکلات زندگی به پایان دادن زندگی خود معتقد باشید
در نتیجه افکار خودکشی به وسایل و زمان و برنامهریزی دقیق آن برمیگردد و همچنین فکر کردن به فعل و هویت خودکشی را شامل میشود.
آنچه این اعمال در پی دارد:
- احساسات منفی
- مود پایین
- تحریک پذیری بالا
- عدم احساس خوشحالی و شادکامی در هر لحظات است.
اینکه چهطور جوانان به افکار خودکشی میرسند دلایل متفاوت و منحصر به فرد دارد:
- ویژگی های اجتماعی ( مانند اقلیت مذهبی یا نژادی در جامعه)
- عوامل جنسیتی ( تبعیض های جنسیتی در محل کار، دانشگاه یا حتی خانواده و اقوام)
- درگیری با شغل و آینده ( تصور اینکه موانع آنقدر بزرگ هستند که گذر از آنها غیر ممکن خواهد بود)
- بیماری های روحی روانی یا جسمی ( این درگیری به خصوص طولانی مدت برای خود یا خوانده دلیل بسیار مهمی برای افزایش افکار خودکشی به شما میآید)
افزایش ریسک افکار خودکشی
آنچه حائز اهمیت است تفاوت عوامل پر ریسک دردرگیر شدن به افکار خودکشی در نوجوانان و جوانان است.
طی مطالعات بالینی و علمی، به این نتیجه رسیدیم که عوامل تحریککننده برای افزایش ریسک افکار خودکشی در نوجوانان با جوانان متفاوت است.
عوامل افکار خودکشی یا عمل خودکشی در نوجوانان شامل:
- مهاجرت یا تغییر مکان خانه، محله، دوستان و آشنایان
- طلاق والدین یا دور شدن یکی از آنها
- عدم حمایت اجتماعی کافی از محیط پیرامون شامل خانواده، دوستان و مدرسه
- بیماری روانی ارثی خود یا یکی از اعضای خانواده
- پیشینهی خودکشی در خود یا یکی از بستگان نزدیک
با اینکه برخی شباهات بین افزایش ریسک افکار خودکشی در این دو وجود دارد اما توجه شما را به دلایل افکار خودکشی در جوانان جلب میکنم:
- مشکل در محل کار( مانند اخراج شدن، ترفیع نگرفتن، فشار روانی زیاد)
- افزایش مسئولیت های چندگانه زندگی ( مستقل شدن، ورود به بازار کار، ارتباط هوشمندانه با پارتنر، رئسا و دوستان)
- خواب ( بینظمی و سایر مشکلات در کیفیت خواب)
- حیات جهانی( مانند ویروس ها، ناامیدی از آیندهی جهان، آب شدن یخچال ها و تمام شدن منابع جهانی)
- بیماری های روانی ارثی
- استفاده نامناسب از شبکههای اجتماعی
سخنان فروید در مورد خدا به این اشاره دارد که وقتی افراد بسیار به دیگران تکیه کنند، با نوعی بحران وجودی مواجه میشوند.
در نتیجه یکی دیگر از عوامل افزایش ریسک خودکشی نبود استقلال شخصی و چسبندگی به دیگران است.
سبب شناسی و عوامل خطر در افکار خودکشی جوانان
دلایل متعددی هر روزه باعث ناراحتی و عصبانیت آدمها میشوند. برخی مسائل آنقدر بزرگ هستند که تا چند روز و حتی ماه باعث درگیری ذهنی و جسمی افراد شوند.
اما آنچه اهمیت دارد سبب شناسی عمیق و درونی افکار خودکشی است.
بدون شک هر کسی که با سوگ، اخراج از محل کار یا دوری از خانواده مواجه شده به خودکشی فکر نمیکند یا در مفهوم خودکشی، دست به اعلامی شخصی برای پایان دادن به زندگی خود نمیزند.
پس چه موضوعی باعث تفاوت انسانها با یکدیگر میشود؟
یکی از نظریههای پرطرفدار، سلامت روانی پیشین منحصر به فرد است.
یعنی به هر میزانی که شما قبل از یک پیشآمد ناراحتکننده و تنشزا از سلامت روان خود مراقبت کرده باشید در مقابل استرسورهای به خوبی مقاومت میکنید.
اما اگر قبل از اخراج شدن، مهاجرت، افزایش مسئولیت ها، از خودمراقبتی استفاده نکرده باشید بسیار آسیبپذیر خواهید بود.
سبب شناسی بیماریهای روانی در افکار خودکشی در جوانان
3 دستهی اصلی بیماریهای روانی به طور خاص بر افزایش ریسک خودکشی در جوانان و نوجوانان تاثیر دارند:
البته بیماریهای روانی یا اختلالات شخصیت، حتی مشکلات جسمی هم میتواند باعث قوی شدن این افکار شود اما این سه دلیل بیشترین گزارش های تمایل به خودکشی را در برداشته.
عوامل خطر در افکار خودکشی جوانان
1.افسردگی
علائم مربوط به افکار خودکشی بسیار شبیه به افسردگی است؛ در اینجا به چند مورد از این شباهت ها اشاره میکنیم:
- خستگی
- بیعلاقگی
- عدم وجود انگیزه برای تحرک و پویایی
- تصور فقدان مهارت و لوازم کافی برای شروع کار جدید
- بیتحرکی
- کندی روانی حرکتی
- نبود شادکامی عمیق و واقعی
- گوشهگیری و عدم تمایل برای معاشرت
- افت تحصیلی یا کاری
- قطع معاشرت با بستگان نزدیک
افکار خودکشی و علائم افسردگی بسیار شبیه به هم هستند تنها با این تفاوت که ممکن است در افکار خودکشی چند نشانه وجود داشته باشد:
- سخنانی از پایان دادن به زندگی مثل: اگر من نبودم، یا وقتی از پیشون رفتم
- حتی به طور ساده صحبت از مردن: بهتره اصلا آدم بمیره اینجا. اگر بمیرم ناراحت میشی؟
2.دوقطبی
در دومین لیست از عوامل خطر افکار خودکشی جوانان، بیماری دو قطبی جای میگیرد.
- در این بیماری فرد دورههای مداوم از مانیا ( سرخوشی، پرحرفی، پرش افکار، بزرگ گویی، کمخوابی) و افسردگی را تجربه میکند که باعث روحیه تکانشگری خطرناکی خواهد شد.
- افرادی که دو قطبی دارند ممکن است در اوج افسردگی بخندند و دست به کارهای عجیب و خطرناک بزنند اما ناراحتی عمیق پشت آن خوشی هنوز پا برجاست.
- انواع اضطراب از دلبستگی ها ناسالم تا اضطراب اجتماعی و جدایی میتواند فشار روانی و جسمی زیادی برای فرد به وجود بیاورد.
- همچنین وجود اضطراب میتواند بخشی از زندگی فرد را تحت شعاع قرار داده و آن را از فعالیت های اجتماعی و فردی ناتوان سازد.
علائم افکار خودکشی
از کجا متوجه شویم خود یا عزیزانمان به خودکشی فکر میکنند؟
تا چه اندازه از جدیشان میشود اطمینان داشت؟
و طرز صحیح برخورد با آنها چیست؟
علائم خودکشی، از فکر به پایان دادن به زندگی میتواند آغاز شود اما در برخی موارد افراد بدون هیچ پیش زمینهای این کار را انجام میدهند.
در این صورت باید حواستان به تاریخچه ی خانوادگی، بیماری های روانی ارثی و معضلات شخصی بزرگ و با اهمیت در زندگی او باشد.
مثلا اگر وی فردی آسیب پذیر و شکننده است و معضل روانی احساسی شدیدی برایش به وجود آمده بیشتر از سایر مواقع حواستان به او باشد.
همینطور اگر قبلا خودکشی کرده افراد در دفعات دوم و سوم ریسک خودکشی را دارند.
علائم خودکشی شامل موارد زیر است که فرد باید مقدار قابل توجهی از زندگی روزمرهش را به آن اختصاص دهد:
- صحبت کردن راجع به خودکشی : خودم رو میکشم. بهتر بود مرده بودم.
- مصرف روانگردان، مواد و سوء مصرف مشروب
- تغییر الگوهای غذا خوردن یا افت کیفیت خواب
- کنارهگیری از تماس اجتماعی با افرادی که پیش از آن مشتاقشان بود
- احساس خشونت شخصی با دیگران
- انجام کارهای بیمهابا که پیش از آن، از وی سر نزده بود
- خداحافظی های عجیب غریب با دیگران
- اهدا لوازم باارزش به سایرین طوری که تا به حال پیش نیامده
- ارزشمند ندانستن ارزش های مهم زندگی مثل کار، خانواده و عاشقان
چهطور با فردی که افکار خودکشی دارد رفتار کنیم
یکی از مهمترین فاکتور های کسانی که افکار خودکشی دارند، اطرافیان او هستند.
این بدان معنا نیست که اگر عزیز یا دوستی را از دست دادید خود را مقصر بدانید.
با اینحال آگاهی از چند ترفند برای جلوگیری از انجام این عمل در تنگنا زندگیشان، خوب و ضروری خواهد بود:
اگر افکار خودکشی بسیار شدید بود تا زمان رسیدن اورژانس پیش او بماند یا او را در خط تلفن نگه دارید
- در خانه لوازم خطرناک را از دسترس وی دور نگه دارد( خصوصا اگر نوجوان باشد)
- به او نشان دهید بدون قضاوت به حرفهایش گوش میدهید
- برنامهای بچینید که در صورت افزایش افکار خودکشی با کسی ایمن تماس خواهد گرفت
- در صورت تماس از طرف عزیزانتان که در افکار خودکشی به سر میبردند، به سادگی او را بیرون ببرید، حرف بزنید و روابط را بسازید یا در موارد حساس نزد پزشک ببرید
- آموزش و اعتقاد به حرف زدن راجع به مشکلات. این بزرگترین شجاعتیست که هر کسی در زندگی انجام میدهد.
- با مراکز روانشناسی و روانپزشکی که نیاز است ارتباط داشته باشید.
- او را قانع کنید با متخصصان سلامت همراه شود و خودتان از روش های درمانی، دلیل نیاز به داروهای روانپزشکی و تمام آزمایشات سوال بپرسید و در دفترچهای یادداشت کنید.
منابع:
بدون دیدگاه