روانشناسی شخصیت شاخه ای از روانشناسی است که بر مطالعه الگوهای پایدار افکار، احساسات و رفتارهایی تمرکز دارد که افراد را منحصر به فرد می کند و نحوه واکنش آنها را در موقعیت های مختلف تعیین می کند.
تعریف شخصیت
شخصیت شامل همه افکار، الگوهای رفتاری و نگرش های اجتماعی است که بر نحوه نگرش ما به خود و آنچه در مورد دیگران و دنیای اطرافمان اعتقاد داریم تأثیر می گذارد. این تعریفی است که اغلب درمورد شخصیت میشنویم. در حالی که هیچ تعریف واحد و مورد توافقی از شخصیت وجود ندارد، اغلب به عنوان چیزی در نظر گرفته می شود که از درون فرد نشات می گیرد و در طول زندگی نسبتاً ثابت می ماند.
روانشناسی شخصیت چیست؟
روانشناسی شخصیت مطالعه چگونگی رشد شخصیت است و یکی از بزرگترین و محبوب ترین شاخه های روانشناسی است و میتوان این رشته را با روانشناسی بالینی، و حتی برای درمان میتوان با هیپنوتیزم درمانی و بازی درمانی ترکیبش کرد. محققان در این زمینه نیز تلاش می کنند تا درک بهتری از چگونگی تأثیر شخصیت بر افکار و رفتارهای ما داشته باشند.
شخصیت منحصر به فرد شما، همان چیزی را که هستید می سازد، همه چیز از روابط شما گرفته تا نحوه زندگی شما را تحت تاثیر قرار می دهد. همچنین تیپ های شخصیتی افراد بر انتخاب شغل آنها نیز تاثیر میگذارد. برای درک پیچیدگی شخصیت انسان، هم ویژگی های جهانی و هم تفاوت های فردی باید بررسی شود.
وظیفه روانشناس شخصیت چیست؟
روانشناسان شخصیت اغلب به این می پردازند که چگونه شخصیت از فردی به فرد دیگر متفاوت است و همچنین چگونه ممکن است مشابه باشد. این متخصصان همچنین ممکن است وظیفه ارزیابی، تشخیص و درمان اختلالات شخصیت را داشته باشند.
درک شخصیت همچنین به روانشناسان اجازه می دهد تا پیش بینی کنند که افراد چگونه به موقعیت های خاص و انواع چیزهایی که ترجیح می دهند و برایشان ارزش قائل هستند، واکنش نشان می دهند. برای درک اینکه محققان چگونه روانشناسی شخصیت را مطالعه می کنند، کسب اطلاعات بیشتر در مورد برخی از تأثیرگذارترین نظریه های شخصیت مفید خواهد بود.
نظریه های روانشناسی شخصیت
تعدادی از نظریه ها شخصیت، برای توضیح جنبه های شخصیت پدید آمده اند. افرادی مانند فروید و یونگ نظریه های جامع ای درباره شخصیت داده اند که یونگ دارای چهار نظریه مهم درباره شخصیت است. برخی بر توضیح چگونگی رشد شخصیت متمرکز هستند، در حالی که برخی دیگر به تفاوت های فردی در شخصیت توجه دارند.
نظریه های صفت شخصیت
تئوری های صفت شخصیت بر این ایده متمرکز هستند که شخصیت از صفات یا تمایلات گسترده تشکیل شده است. تئوری های مختلفی برای تشخیص اینکه کدام ویژگی ها اجزای اصلی شخصیت هستند، و همچنین تلاش هایی برای تعیین تعداد کل ویژگی های شخصیتی ارائه شده است.
گوردون آلپورت یکی از اولین کسانی بود که شخصیت را بر اساس ویژگی های فردی توصیف کرد. آلپورت در دیدگاه گرایشی خود پیشنهاد کرد که انواع مختلفی از صفات وجود دارد: مشترک، مرکزی و اصلی.
بسیاری از افراد در یک فرهنگ خاص دارای ویژگی های مشترک هستند. صفات مرکزی آنهایی هستند که شخصیت فرد را می سازند. صفات اصلی آنهایی هستند که به قدری غالب هستند که شخص در درجه اول به دلیل آن ویژگی ها شناخته می شود.
سایر نظریه های صفت شخصیت
آلپورت پیشنهاد کرد که بیش از 4000 صفت فردی وجود دارد. روانشناس ریموند کتل پیشنهاد کرد که 16 مورد وجود دارد. کتل همچنین معتقد بود که این صفات در یک پیوستار وجود دارند و همه افراد دارای هر ویژگی، در درجات مختلف هستند.
روانشناسی به نام هانس آیزنک فهرستی از ویژگیها را محدودتر میکند و پیشنهاد میکند که تنها سه ویژگی وجود دارد: برونگرایی، روان رنجوری و روانپریشی.
امروزه، نظریه «پنج بزرگ» شاید محبوبترین و پذیرفتهشدهترین نظریه شخصیت باشد. این نظریه پیشنهاد می کند که شخصیت از پنج بعد شخصیتی گسترده تشکیل شده است:
- توافق پذیری
- وظیفه شناسی
- برون گرایی
- روان رنجوری
- باز بودن
نظریه پنج بزرگ بیان می کند که هر صفت به عنوان یک پیوستار گسترده وجود دارد. شخصیت یک فرد در طیفی برای هر ویژگی قرار می گیرد. به عنوان مثال، ممکن است از نظر برون گرایی، وظیفه شناسی، و موافق بودن بالا باشید، اما از نظر صراحت و روان رنجوری در وسط قرار دارید.
نظریه های رشد شخصیت
نظریه رشد روانی-جنسی فروید یکی از شناخته شده ترین نظریه های شخصیت است. اما در عین حال یکی از بحث برانگیزترین نظریه ها. به گفته فروید، کودکان از طریق یک سری مراحل رشد شخصیت پیشرفت می کنند.
اریک اریکسون، روانشناس دیگر، هشت مرحله روانی-اجتماعی زندگی را تشریح کرد. با نظریه اریکسون، هر مرحله نقش بسزایی در رشد شخصیت و مهارت های روانی فرد دارد.
در حالی که نظریه فروید پیشنهاد میکرد که شخصیت در ابتدا در سنین پایین شکل میگیرد و شکل میگیرد، اریکسون معتقد بود که شخصیت در طول زندگی به رشد خود ادامه میدهد. اریکسون همچنین بیشتر به این موضوع علاقه مند بود که چگونه تعاملات اجتماعی بر رشد شخصیت تأثیر می گذارد و در درجه اول به توسعه چیزی که او هویت خود می نامید توجه داشت.
انواع تست های روانشناسی شخصیت
روانشناسان برای مطالعه و اندازه گیری شخصیت، آزمون ها، ارزیابی ها و فهرست های شخصیتی را توسعه داده اند. امروزه، طیف گسترده ای از تست های شخصیت رایج شده اند و اغلب بر اساس نظریه های خاص سیستم های شخصیت هستند. تست های شخصیتی که معمولا مورد استفاده قرار می گیرند عبارتند از:
1.نشانگر نوع مایرز-بریگز (MBTI)
شاخص نوع Myers-Briggs (MBTI) یک فهرست خود گزارشی است که شخصیت افراد را به یکی از 16 نوع مختلف طبقه بندی می کند. این تست بر اساس رویکرد کارل یونگ به شخصیت است و به یکی از محبوب ترین انواع تست شخصیت در جهان تبدیل شده است.
این آزمون شامل چهار مقیاس مختلف است: برونگرایی (E) – درونگرایی (I)، حس کردن (S) – شهود (N)، تفکر (T) – احساس (f)، قضاوت (J) و ادراک (P). بر اساس پاسخ های یک فرد، آنها با یک مخفف چهار حرفی (مانند INFP یا ESFJ) که نوع خاص آنها را توصیف می کند، شناسایی می شوند.
2.پرسشنامه شخصیت چند مرحله ای مینه سوتا (MMPI)
پرسشنامه شخصیت چند فازی مینه سوتا (MMPI) یکی از پرکاربردترین و مورد تحقیق ترین انواع تست های شخصیت است. در محیط های حرفه ای برای تشخیص شرایط سلامت روان و ارزیابی اثربخشی برنامه های درمانی استفاده می شود. همچنین اغلب در محیط های تجاری و پزشکی قانونی استفاده می شود.
3.پرسشنامه شخصیت HEXACO
پرسشنامه شخصیت هگزاکو شش حوزه کلیدی شخصیت را اندازهگیری میکند: صداقت-تواضع، عاطفهگرایی، برونگرایی، توافقپذیری، وظیفهشناسی، و گشودن به تجربه. این آزمون از تحقیقات بر روی پنج تیپ شخصیتی بزرگ سرچشمه می گیرد.
4.پرسشنامه شخصیت NEO
آزمونهای شخصیتی مختلف این ویژگیها را ارزیابی میکنند، از جمله پرسشنامه شخصیت NEO، فهرست پنج مورد بزرگ، فهرست شخصیت ده موردی (TIPI) و پرسشنامه شخصیت پنج موردی (FIPI). تحقیقات نشان می دهد که این آزمایش می تواند به پیش بینی رفتار کمک کند.
5.پرسشنامه شانزده عامل شخصیت
پرسشنامه شخصیت 16PF ویژگی های شخصیتی را بر اساس نظریه شخصیت ریموند کتل شناسایی می کند. این آزمون هنوز هم امروزه به طور گسترده در محیط های مختلف، از جمله در انتخاب کارمند، زوج درمانی، و مشاوره شغلی استفاده می شود.
6.ارزیابی دیسک
ارزیابی DISC چهار دسته اصلی شخصیت را شناسایی می کند: تسلط، نفوذ، ثبات و وظیفه شناسی. اغلب در تنظیمات محل کار استفاده می شود زیرا بیشتر بر روی اقدامات تمرکز می کند. این آزمون شامل 28 عبارت است که هر کدام شامل چهار گزینه برای انتخاب کننده است. سپس پاسخ دهندگان بر اساس نتایجشان به عنوان یکی از 12 تیپ شخصیتی مختلف شناسایی می شوند.
7.تست لکه جوهر رورشاخ
تست لکه جوهر رورشاخ نوعی تست شخصیت تصویری است که شامل ارائه تفسیر ذهنی از لکه جوهر مبهم است. سپس یک درمانگر نتایج را بر اساس یک سیستم امتیازدهی تفسیر می کند که چندین مورد از آن وجود دارد. در حالی که این آزمون به خوبی شناخته شده است، فاقد اعتبار، پایایی و ارزش تشخیصی است.
اختلالات مربوط به شخصیت
روانشناسان شخصیت نیز علاقه مند به مطالعه مشکلات شخصیتی هستند که ممکن است ایجاد شود. اختلالات شخصیت به عنوان اختلالات روانی مزمن و فراگیر شناخته می شود که می تواند به طور جدی بر افکار، رفتارها و عملکرد بین فردی فرد تأثیر بگذارد.
نسخه فعلی راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM-5)، اختلال شخصیت را شامل اختلال شخصیت ضد اجتماعی، اختلال شخصیت مرزی، اختلال شخصیت خودشیفته و اختلال شخصیت وسواسی-اجباری فهرست میکند.
تشخیص اختلال شخصیت می تواند ناراحت کننده باشد، اما باید بدانید که درمان هایی وجود دارد. با کار با یک متخصص بهداشت روان، می توانید یاد بگیرید که مشکلاتی را که این اختلالات می توانند ایجاد کنند را بشناسید و راهبردهای مقابله ای جدید را کشف کنید.
ترس و نگرانی در مورد آینده ای که ممکن است در انتظار شما باشد اشکالی ندارد، اما به یاد داشته باشید که مجبور نیستید به تنهایی با آن روبرو شوید. افرادی هستند که آموزش دیده، ماهر و آماده هستند تا به شما در انجام مراحل بعدی درمان کمک کنند و بسته به تشخیص خاص روانشناس، ممکن است روان درمانی، آموزش مهارت، دارو یا ترکیبی از هر سه را توصیه کند.
[…] افراد با اینکه شخصیتی در سه گانه تاریک هستند اما نتیجه محور کار […]