شروع جنبش یادگیری مبتنی بر بازی از آنجایی آغاز شد که سه رکن اساسی در هزاران کتاب، مدرسه و مکان های آموزشی سنتی، گم یا بیارزش در نظر گرفته شد:
- خلاقیت
- اعتماد به نفس
- تفکر انتقادی
یادگیری مبتنی بر بازی برای کودکان و بزرگسالال \ انواع بازی BGL
آنچه برای هیچ کس پوشیده نیست، علاقه مردم به بازی کردن است.
چه پدر بزرگ هفتاد سالهتان و یا کودک شش ساله یا حتی خود شما، ترجیح میدهید اوقاتی را برای بازی کردن در جمع یا به تنهایی خالی کنید.
دلیل آن چیست؟
- شوق و ذوق
- بورد های امتیاز دهی
- پاداشی که درونی یا بیرونی از بازی نصیبتان شده
- احساس تمام کردن یک کار بامزه و هیجانانگیز
- فعالیتی چالش برانگیز که بعد از بارها تلاش، قابل حل است
تمام دلایل بالا و چه بسا بیشتر از آن، باعث شده روانشناسان و محققان به این نتیجه برسند یادگیری مبتنی بر بازی یا GBL(Game Based Learning) به معلمان و والدین به خصوص در فرزند پروری، در امر آموزش کمک های شایانی خواهند کرد.
زمانه عوض شده و بهترین راهبر ها آنهایی هستند که همراه با این تغییر عوض شوند زیرا ژنتیک و محیط همراه با این تغییرات دستخوش گوناگونی و در تلاش برای پیشرفت بیشتر هستند.
یکی از این تغییرات بازی های تعاملی که بر فهم و یادگیری دلالت دارند، است.
مدل های یادگیری مبتنی بر بازی یا GBL
چه چیزی باعث شده کودکان، نوجوانان و حتی بزرگسالان از درس و آموزش بیزار شوند؟
احتمالا روش قدیمی، حوصله سر بر و به شدت چهارچوب بندی شده آن است.
معلمی بالای کلاس میایستد یا در یک کنفرانس حرف میزد و بقیه قرار است از حرفهایش خلاصه بنویسند.
اما روانشناسی یادگیری با بهرهگیری از مسیری جذاب این متد قدیمی را تعدیل کردند.
- برای والدین ( بازی هایی که در خانه و با فرزند انجام دهند و میتواند برای آموزش دروس یا اخلاقیات و سلامتی باشد).
- مخصوص آموزش و پرورش( مستقیم بر روی یادگیری دروس تمرکز دارد و اتفاقا میتواند جایگزین عالی برای حذف کتب باشد).
- روانشناسان و مشاوران ( در گروه درمانی به خصوص این یادگیری مبتنی بر بازی میتواند عالی عمل کرده و آموزش ها گروهی با هیجان و هنجار یابی همراه باشد).
منافع یادگیری مبتنی بر بازی
تا کنون متوجه دلیل حضور این بازی هایی که منجر به یادگیری میشود، شدهایم.
بهتر است بدانیم چه منفعتی هم در کنار تمام تلاش های کتب و معلمان خواهد داشت.
فضیلت حضور در مدارس، کلاس های فوق برنامه یا حتی نزد روانشناس کودک یا خودتان، فهم و درک مطلب است.
در آموزش پرورش برای این اطمینان هر ساله ناظرانی در کلاس معلمان حاضر میشوند.
روانشناسان مقاله ها و نظریات جدید یادگیری و تعامل با بزرگسالان یا کودکان را میخوانند.
اما تا چه اندازه از صرفا حرف زدن و شنیدن، یادگیری حاصل میشود؟
تحقیقات نشان میدهد، آموزش به شیوه قدیمی با کاهش اشتیاق، تفکر انتقادی، خلاقیت و اعتماد به نفس همراه است.
در نتیجه منافع یادگیری مبتنی بر بازی باعث اطمینان بیشتری از فهمیدن مطلب و درک شدن مبحث چه بسا حیاتی و اجتماعی است.
در یادگیری مبتنی بر بازی چه اتفاقاتی میافتد؟
GBL به بزرگسالان و کودکان یاد میدهد چهطور مراحل را پشت سر بگذارند
برای هدفی که میخواهند بار ها تلاش کنند حتی اگر دقیقا نمیدانند چهطور به آن برسند
شما در بازی باید چند گام جلوتر را پیش بینی کنید و این در حافظهتان اثر مثبت دارد
در بازی به خصوص زمانی که هدفی آموزشی پشت آن است به خوبی به یاد میسپارید زیر تجربهای شخصی نه تنها با نوشتن بر روی کاغذ کسب کردهاید
آنچه در یادگیری مبتنی بر بازی یا GBL اتفاق میافتد باعث افزایش کارایی و یادگیری در مدرسه، بالا رفتن هوش هیجانی، انتقاد درست و به جا و تحمل ابهام و شکست در زندگی است.
چهطور با بازی به کودکان آموزش دهیم
بازی برای طیف وسیعی از کودکان و بزرگسالان با مشکلات روحی یا حتی اختلالات روانی ارثی، کاربرد دارد.
محققان به این نتیجه رسیدهاند که کودکان با علائم زیر به خوبی زمانی که در معرض یادگیری مبتنی بر بازی قرار گرفتهاند، بازخورد داشتند:
- اختلال یادگیری در کودکان
- ADHD بیتوجهی بیشفعالی
- اوتیسم
- اضطراب
یکی دیگر از چالش هایی که در سرتاسر جهان معلمان، روانشناسان و حتی طراحان بازی با آن درگیر هستند، حفظ میزان علاقه و توجه کاربران در طول یادگیری، است.
این زمان احتمالا برای درس هایی مثل ریاضی کمتر از ده دقیقه و برای بازی های رایانه ای دو الی سه ساعت خواهد بود.
اما حالا با تلفیق این دو با یکدیگر نه تنها کودکان و نوجوانان میدانند تکالیف مدرسه را آموختهاند؛ بلکه بازی کرده و با سطح بالایی از انرژی و دوپامین درس را فرا میگیرند.
انواع مدل های یادگیری مبتنی بر بازی
GBL(Game Based Learning) انواع مختلفی دارد که برای تمام سنین کاربردی است.
میتوان از آنها در جلسات مشاوره، گروه درمانی، درمان زوجین، کلاس های مدرسه، قبل از شروع ساعات اداری در شرکت یا بین تایم ناهار و استراحت برای بالا بردن هشیاری و علاقه انجام داد.
انواع مدل های GBL شامل:
- بازی های سنتی ( کارت بازی، بازی های رو میزی و…)
- بازی های رایانهای و کامیپوتری (با مسیری که در آن معادلات ریاضی است یک شهر را نجات دهید. با پاس شدن از یک آزمایش شیمی حهان را فتح کنید و..)
1.بازی های رایانهای و کامیپوتری برای آموزش
سوگیری والدین و مربیان برای استفاده از منابع دیجیتالی بسیار قدیمی شده.
اگر چهار دهه پیش بازی را تنها وقت تلف کردن میپنداشتند حالا طراحان گیم با اصل روانشناسیِ یادگیری مبتنی بر بازی از این قاعده فاصله گرفتند.
با سری به مقالات به روز جهان زدن، متوجه تاثیر قابل توجه بازی در یادگیری و استفاده گسترده آن در مدارس بینالمللی و تاپ کشور های دنیا خواهید شد.
رایانه، کامیپوتر و بازی هایی آنلاین مورد توجه افراد در هر سنی است.
در یادگیری مبتنی بر بازی، هدف این است که افراد با علاقه، انگیزه، خلاقیت و اعتماد به نفس، اموری را آموزش دیده سپس آنها را در زندگی به کار بگیرند.
حال با بازی های یارانهای که برای یادگیری ریاضی، زبان، تاریخ و فلسفه ساخته شده، این کار آسان تر، با توجه بالاتر و علاقه شدید تر، امکان پذیر شده است.
نمونههایی از یادگیری مبتنی بر بازی در کامپیوتر:
با انجام فعالیت های ریاضی، دژ های اژدها کش میسازید، حیوانات اهلی را نجات میدهید و شهر زیر زمینی بنا میکنید.
با فیلسوفان کهن و معاصر در زندگی عجیب و جادوییشان همراه میشوید و به آنها در حل مسائل زندگی و معنا کمک خواهید کرد.
فواید یادگیری با بازی های کامپیوتری
با جستجو آسان در گوگل میتوانید لیست بازی های پر طرفدار که در مدارس و روانشناسان بهره میگیرند را به دست آورید که باعث:
- افزایش عزت نفس
- بالا بردن روحیه کار تیمی
- علاقه به دروس و مفاهیم سخت ارائه شده
- کاهش استرس و زندگی سالم و طولانی تر
- مهارت های زندگی از جمله حرف زدن و اعتماد کردن
- ریاضیات، فلسفه و ادبیات به عنوان پر چالش ترین دروس در مدارس با عمقی بهتر و به یادمانده تر آموخته میشود
2.انواع بازی های سنتی برای یادگیری
یکی دیگر از روش های یادگیری مبتنی بر بازی که به تازگی بسیار مورد استفاده روانشناسان، مشاوران و مربیان مدرسه قرار میگیرد، دوباره طراحی همان بازی های سنتی است.
1. ماموریت ها را تکمیل و برای جام رقابت کنید
این بازی برای هر درس، موضوع روانشناختی و در هر پایهای انجام شود. هدف یکسانی به افراد متفاوت داده میشود و با توجه به سطح آموزش باید آن را زودتر و کامل تر از بقیه تمام کنند.
تنها نیاز آن حضور افراد بالاتر از پنج یا شش نفر است تا بتوانند با هم رقابت سالم داشته باشند.
نمونهای از آن که در منابع گذاشته خواهد شد؛ بازی ریاضی است؛ به این شکل که:
- معلم 100 سوال که باید حل شود را روی میز برعکس میگذارد
- دانش آموزان هر کدام را شانسی برداشته و در گروه های دو نفره پخش میشوند
- معلم جدولی شبیه به سوکودو از یک تا صد روی مانیتور تخته انداخته
- هر گروهی که بتواند تعداد سوالاتی را به درستی حل کند، اسمش را پای تخته مینویسد
- در نهایت تعداد سوالات بیشتر حل کرده شده، برنده را مشخص میکند که جام را میبرد
این بازی همچنین میتواند برای مهارت های زندگی و سوالاتی از این قبیل باشد:
- اگر در خانه احساس خفگی کردید و کسی نبود باید اول چه کاری انجام دهید
- تصور کنید در خیابان احساس کردید دنبالتان میکنند، چه میکنید
- وقتی متوجه ناراحتی و عصبانیت از دوستتان میشوید چه برخوردی دارید
- و…
همینطور زوج ها برای شناخت بهتر یکدیگر و درک مشترک میتوانند از این بازی بهره ببرند.
2. نقش آفرینی
یکی از جذاب ترین و کارآمدترین یادگیری های مبتنی بر بازی، همین مورد است.
در اینجا هر کسی میتواند هر آنچه در ذهنش میخواهد به آن تبدیل شود و دیالوگ ها و فضای شخصی رویایی خود را بازی کند.
فواید بازی نقش آفرینی:
- جراتورزی
- افزایش اعتماد به نفس
- بالا بردن دایره لغت
- صحبت کردن در جمع
- آگاهی از شغل ها و چالش های متفاوت آن
- ایجاد فضای ذهنی امن تا شروعی برای ورود به جمع های متفاوت
این بازی را تکی یا با بیشتر از بیست نفر میتوانید انجام دهید.
در روانشناسی یکی از عوامل دلایل اضطراب و استرس، افزایش ابهام و عدم توانایی بینش برای حل مسئله است.
در بازی نقش آفرینی بدون محدودیت میتوانند بارش فکری داشته باشند و به مسائل به طروقی متقاوت نگاه کنند.
3.جداول
به نظر کسل کنندهاست؟
پس شما هیچ نظری راجع به آن ندارید. با جستجو در پینترست میتوانید بازی های هیجان آوری که با حل کردن جداول است را ببینید.
فایده بازی جداول
یکی از روش های یادگیری مبتنی بر بازی حل کردن جدول های متفاوت سرگرمی است.
نمونههایی از آن :
- جدول علاقهمندی های دوستان
- احساسات تجربه شده برای هر تجربه
- درک کردن حالت جسمی دیگران با سوالات در هر بخش جدول
و…
نظر روانشناسان راجع به یادگیری مبتنی بر بازی
بازی درمانی یا داستان درمانی که برای طیف کودک تا نوجوان بیشتر کاربرد دارد البته مدل هایی در بزرگسالان هم استفاده میشود، بسیار در آموزش دلالت دارد.
زمانی که روانشناس از بازی برای انتقال راحت تر، بدون مکانیزم های دفاعی و با خوش گذشتن، مفاهیم را آموزش میدهد، پس میتوان در دروس و سایر یادگیری ها هم از آن بهره برد.
فواید از بازی از نظر روانشناسان:
- نقاشی کودکان اطلاعاتی راجع به سبک کلی ذهنی او میدهد
- بازی نشان میدهد مدلی که با دیگران بحث میکنند
- طریقه فکر کردن و روشی که برای حل امور پیش میگیرند
- میزان رقابتی بودن
- فهم مطلب و استفاده از آن
کلام آخر
یادگیری مبتنی بر بازی یا GBL منبع کاملی برای روانشناسان، معلمان و والدین است تا نه تنها در کنار اعضای دیگر وقت بگذارنند که یکدیگر را دوباره شناخته، عواطف و هیجانات جدید را بپذیرند و اگر مشکلی در شناخت، هوش یا EQ وجود داشت، از مراکز روانشناسی یا روانپزشکی کمک بگیرند.
تصور بازی کردن به عنوان فعالیتی بیفایده را دور بریزید؛ بیش از دوازده سال است که متخصصان حوزه آموزش و یادگیری این مقوله را که با بازی بهتر، سالم تر و بیشتر میتوان یاد گرفت را اثبات و بر گسترش آن تاکید میورزند.
تنها کمکی که والدین به فرزندانشان میکنند این است که بازی های درست را یافته و در شروع این تغییر راه را هموار کنند.
منابع:
بدون دیدگاه