تنهایی؛ به فاصلهی ارتباطات اجتماعی مطلوب و واقعی در زندگی افراد گفته میشود.
نظریهپردازان از 3 نوع تنهایی سخن میگویند:
- فقدان صمیمیت
- نبود خویشاوندان یا جمعیتی از دوستان
- عدم درک توسط گروههای اجتماعی معنا دار
زندگی در تنهایی مطلق
خود اندیشی عمدی و صلحآمیز دو ویژگی است که جلوی ترس از زندگی در تنهایی مطلق را میگیرد.
زمانی که بر سر فواید تنهایی صحبت میکنیم ممکن است بیشتر شما فکر کنید در نهایت انسان با تنهایی بیمار خواهد شد.
این بخشی از حقیقت است!
طی تحقیقات روانشناسان آمریکایی، افراد تنها بیشتر مستعد بیماریهای روانی و جسمانی بودند.
اما چرا؟
اگر زندگی در تنهایی مطلق به خودی خود بد و اشتباه است پس فیلسوفانی که سالها در اتاق خود نشستهاند یا دانشمندانی که ماهها کسی آنها را خارج از آزمایشگاه نمییابد
اصلا فرقههای دینی که بالای کوه بدون آب و غذا به خوبی و خوشی معنای زندگی را درک میکنند، چهطور در سلامت کامل به سر میبرند؟
روانشناسان و پیش از آنها فیلسوفان از جمله مولانا و کریشنا مورتی به این نتیجه رسیدند که خود تنهایی موجب آزار و اذیت نیست بلکه احساس تنهایی و تنها شدن است که انسان را میترساند یا خط بطلان بر زندگی ایدهآلش میکشد.
زندگی در تنهایی مطلق برای هر کسی در برههای از زمان نیاز است به خصوص اگر شما در این موقعیت ها هستید:
- روابط خطرناک و آسیبزا تجربه کردید
- از خانواده و شهر یا کشور خود دور شدهاید
- دوستان و جامعهی اطرافتان به کلی تغییر کرده ( مثلا به خاطر شغل جدید)
- حالتان در کنار افراد کنونی زندگیتان خوب نیست
- احساس نیاز به خودشناسی و درک بهتر موقعیتتان دارید
موقعیتهای دیگری هم مانند این موارد وجود دارند که به شما یادآوری میکند تنهایی بد نیست اتفاقا فواید قابل تاملی دارد که شما به طور منحصر به فرد به آن نیاز دارید.
چگونه از فایده تنهایی بهرهمند شوید
بعد از دریافتن اینکه ترس از تنها شدن و حرف از تنهایی شما را ناراحت، مضطرب یا باعث نشخوار فکری و خجالتتان شده، به فواید تنهایی برسید.
تنها ماندن یعنی دور شدن از اجتماع به دلایل بالا برای شما مطلوب یا امکان پذیر است پس نیاز دارید تا تنها باشید و در این هیچ اشکالی وجود ندارد!!
فواید تنهایی برای هر کسی منحصر به فرد است اما میتوانید این موارد را درون آن خلق کنید:
- روحیه انتقادی بالا میرود؛ در تنهایی متوجه میشوید لازم نیست هر چیزی را قبول کرد و به هر درخواستی تن داد)
- دست به انتخاب خواهید زد و افرادی را نزدیک تر و یا دور میکنید
- در تنهایی به شخصیت خودتان، علاقهمندی ها و شروع کارهای جدید فکر میکنید که جلوی بحران هویت را خواهد گرفت
- تنهایی و افزایش خودشناسی؛ همیشه این دو عنصر مورد احترام فلسفه تاریخ بوده زیرا فرصتی برای نزدیکی به خود به شمار میآید. البته نباید در آن به اندازه ی ناسالم غرق شد
- تجربیات جدید ار محیط اطراف؛ تنها در سکوت است که صدای موسیقی جاری، نوتی که در فضا حاکم است یا موضوعی پنهان مانده به چشم میآید
خلق روابط جدید
گاهی احساس گیر افتادن در رابطهی کاری، خانواده یا با پارتنرتان بدتر از احساس تنهایی است.
از فواید تنهایی و خودشناسی، خلق رابطههایی جدید و ایجاد فضای منعطف و سالم با دیگران است.
سلامت روان
بدون شک هیچ یک از شما بعد از مهاجرت، ترک دوستان، تغییر شریک زندگی یا موقعیت اجتماعی و خانوادگی به افراد قبل از این پیشامد ها شبیه نیستند.
همینطور نمیتوانید در هیچ کدام از این موارد تاثیر دیگران را نادیده بگیرید.
پس برای حفظ تنهایی سالم که به بیماری های روانی و جسمی مانند افسردگی و اضطراب و سوء مصرف مواد و الکی کشیده نشود باید تعادلی سالم ایجاد کرد.
برخی از مواردی که به تنهایی منجر شده میتواند سلامت روان را تهدید کند.
خلاقیت و رضایت از زندگی با تنهایی
در این مقاله ما به بررسی این دو عنصر با هم و در ارتباط با تنهایی بحث خواهیم کرد.
انسانها عموما زمانی بیشترین رضایت را از خود دارند که دست به ابتکارات، نوآوری های جدید و راههای نو و بدیع برسند.
یکی دیگر از فواید تنهایی افزایش خلاقیت است؛ به طور مثال زمانی که تغییرات اجتماعی شما را از خانواده دور میکند.
حالا کسی نیست صبح ها نان تازه بگیرد یا شبها شما را از محل کار یا درستان برگرداند حالا زمان آن رسیده که فکری تازه بکنید و به شما اطمینان میدهیم پایان این مسیر سخت، رضایت از خود و افزایش خلاقیت وجود دارد.
نتیجتا در تنهایی و سکوت اختصاصی میتوانید بر روی تبدیل به انسان سازندهتر و سالم تر تمرکز کنید.
همینطور در صورت مشاهده مشکلات یا چالش های روانی از کمک مراکز روانشناسیاستفاده کنید.
تنها زندگی کردن را یاد بگیر
این جمله، کلیشهای و نوشتهای زرد بیش نخواهد بود مگر اینکه:
- دلایل تنهاییتان را به طور منطقی و احساسی شناسایی کنید
- بر روی برنامههای فواید تنهایی تمرکز کنید و در جریان حرف و حدیث های اطراف قرار نگیرید
- راههای ایجاد روابط جدید را نفهمید
این سه مرحله اصلی ترین ابعاد دلیل تنهایی سازنده و خودشناسی است که به سلامت روان در زندگی میانجامد.
اگر هر کدام از این موارد را رعایت نکنید در تنهایی که ترسناک و مضر است گیر خواهید کرد.
دو مورد اول بررسی شدند اما در تنهایی زندگی کردن باید راههای ایجاد روابط جدید را بیاموزید.
تنهایی چه طور به شما کمک میکند
پس از درک مسئله تنهایی و فواید آن حال با وجود این سلامت روان اگر تمایلی به ایجاد روابط داشتید؛ لازم خواهد بود چند ترفند را یاد بگیرید:
1.سازگاری
روانشناسان از قرن 18 تا کنون از آدلر تا الیس موافق بودند که سازگاری درونی و بیرونی انسان موجب آرامش زندگی و سلامت روان خواهد شد.
فروید، سلامتی را درک واقعیت و مشاهده نیازها با توجه به اصل واقع تعریف کرد.
سازگاری با اجتماع نیز از نظر روانشناسان اجتماعی مانند آدلر نیازی مبرم برای ادامهی جهان امروزی است.
3 فایده سازگاری فایده عبارت اند از:
- احساسات منفی ناشی از تجربیات غیر قابل تغییر گذشته را خنثی میکند تا مدام به خاطر آنها به خود سرکوفت نزنید و در ترس آنها نمانید
- از آنچه اکنون دارید و نمیتوانید تغییر دهید مدام احساس نارضایتی نکنید
- اختلاف بین روابط اجتماعی بیش از اندازه ایدهآل گرایانه با واقعیت را کاهش دهید
2.مدیتیشن
مدیتیشن یا ذهن آگاهی به فرایندِ عمدی در لحظه زندگی کردن و توجه به اطراف و بدن خود گفته میشود.
ذهن آگاهی یعنی آموختن هنر آرام ماندن و آرام کردن، زندگی را واقعا تماشا و با هدف گذر کردن.
همانطور که گفتیم تنهایی و خودشناسی همراه با یکدیگر به سلامت انسان کمک خواهند کرد اما این درصورتی است که فرد بتواند حال را در یابد.
چند کار که مدیتیشن انجام میدهد:
- تجربهی حضور اکنون
- دعا و نیایش برای هدفی تعالی نه صرفا خدا و بودا
- ساخت دفترچهای از فعالیتهای روزانه ( میتواند ذهنی هم باشد) و تشکر از خود در نهایت روز
- تمرکز بر جنبههای قابل تغییر فعالیت های روزمره و استفاده از تک تک لحظهها
3.بیحس نشدن
ما نمیتوانیم به طور انتخابی احساساتی را بیحس کنیم.
اگر احساس تنهایی وترس را بیحس کنیم، احساس خوشحالی و شادکامی نیز بیحس خواهد شد.
برن برون
بسیاری از افراد پس از اتمام درمان یا در طول جلسات روان درمانی به این مسئله میرسند که هر احساسی برای آنها اطلاعات و خبری خاص میآورد.
آنها تمرین میکنند تا در احساس خشم، تنهایی، عدم آگاهی و ناشناختههای خود بمانند و بفهمند آن احساسات چهچیزهایی میخواهد بگوید.
- برای آگاهی از فایده تنهایی باید صبر کنید و در این احساس بمانید.
- بفهمید آیا تنهایی برای شما ترسناک است یا حضور دیگران و احساس ناجور بودن است که حقیقتا شما را میترساند.
- هر اطلاعات بدنی و روانی را ثبت کنید و با خودشناسی و سازگاری به مرحلهی روبه رویی با خود و ایجاد روابط جدید با دیگران بروید.
سبک زندگی تنهایی
ادیت وارتون، نویسنده آمریکایی تعریفی جالب از سبک زندگی تنهایی گفته:
خانه درون خود را چنان غنی تزئین کنید که از تنهایی در آن لذت ببرید.
خوب است که افرادی را در زندگی خود داشته باشید اما در نهایت همه تغیر میکنند و لزوم آمدن، رفتن است پس به خوبی پذیرایی کنید تا کنار هم خوشحال باشید.
اما زمانی که به ناچار تنها شدهاید نیز احساس پوچی نکنید.
عبارت خانه درونی، بسیار برازندهی تمام صحبتهای ما حول محور تنهایی و خودشناسی است.
من زمان بچگیم میتوانستم ده ساعت از پنجره ماشین به بیرون نگاه کنم و حوصلهم سر نرود اما کودکی در زمان الان ده دقیقه بدون برنامهای در گوشیش نمیتواند خوشحال بماند.
هر کسی تلفن یا وسیلهای ارتباطی دارد که در لحظه با دیگری در جهان ارتباط برقرار کند یا خود را سرگرم چیزی جز خود کند.
تمام این عوامل سبب ترسناک شدن تصور تنهاییست؛ زیرا اصلا به دست نمیآید تا آدمی راجع به سبک زندگی تنهایی خود به نوبهای مستقل از فضاهای اطراف بیندیشد.
منابع:
بدون دیدگاه