تاثیر محیط بر روان، خلقیات، میزان موفقیت و تمرکز شما بیشتر از آن است که انتظارش را دارید.
اگر به طور حرفهای البته با ترفند های ساده روانشناسی، محیط اطرافتان را تغیر ندهید باید منتظر افسردگی، اضطراب، کاهش کیفیت خواب باشید.
چگونه فضا بر احساسات ما تاثیر می گذارد؟
اگر در گذشته هر شغلی به میزان مربوطه با بیرون در ارتباط بود یا باید به شهر های دور و نزدیک سفر میکردند،
حال با پیشرفت فناوری مردم بدون اینکه از پشت صندلی آشپزخانهشان بلند شوند میتوانند با سرتاسر دنیا ارتباط برقرار کنند.
این عدم تغییر مکان باعث افزایش اهمیت موضوع محیط بر روان شده که روانشناسان با بررسی آن به شیوههای ساده اما کاربردی برای تغییر فضا رسیدند که حال شما را بهتر کند.
محل کار به سرعت عوض نمیشود یا زنی خانهدار با وجود برنامههای مجازی شاید هفتهها از خانه بیرون نرود.
بچهها و نوجوانان به بازی های ویدئویی در محیط یکسان سرگرم شوند.
مولفههای خاصی بر روی روان شما بیشتر از آنچه انتظار دارید تاثیر میگذارد که در اینجا به 4 مورد اشاره میکنیم.
1.محیط مناسب، شما را درمان میکند
یکی از معروف ترین نمونههای بالینیِ برای بررسی تاثیر محیط بر روان و احساسات، در بیمارستانی بود که مردم عمل جراحی کیسه صفری انجام دادند.
نتایج خارق العاده نشان داد آنهایی که دوره نقاهتشان در اتاقی با پنجره به سمت جنگل بود
نسبت به افراد دیگر با دیوار آجری، سریع تر و با کیفیت بالاتری بهبود پیدا کردند.
2.محیط ناکارآمد، به افزایش استرس و اضطراب میانجامد
استر استرنبرگ، محقق، در کتاب خود به نام Healing Spaces: The Science of Place and Well Being ذکر کرد:
با بررسی خانم هایی که در خانههای شلوغ بودند سطح بیشتری از استرس را تجربه میکردند.
زمانی که روی زمین اتاق یا خانهتان پر از کتاب و لباس باشد، میزتان گرد و خاک گرفته یا وسایل بی استفاده فضای کارتان را پر کرده بدون اینکه متوجه شوید محیط بر روان شما اثر منفی میگذارد.
یعنی محیط ناکارآمد که تمیز هم نباشد به خستگی، بیانگیزگی و عدم علاقه شما به فعالیت مربوطه منجر خواهد شد.
در تحقیقات دیگری نشان داد وقتی افراد در خوابگاه اتاق تمیز تری داشتند و بقیه وارد اتاقش میشدند از مقبولیت و آرامش ذهنی برخوردار بودند.
حتی اگر شما علاقهای به مهماننوازی ندارید، پذیرفته شدن توسط دیگران و حضور آنها به صورت راحت در محیط شخصیتان روان شما را آرام میکند.
3.تاثیر محیط بر افسردگی
یکی از موارد مهمی که در تغییر محیط باید به آن توجه شود، نور مناسب و درست است.
یعنی چه؟
- ترکیب نورهای زرد و سفید
- استفاده از رنگ های روشن و انعکاس دهنده نور
- وجود حداقل یک منبع نور طبیعی که از پنجره یا دیوار بیاید
- استفاده از چراغ مطالعه که نور را متمرکز میکند
در آزمایشی گروهی از موش ها را در محفظهای بدون نور نگه داشتند و بعد از یک هفته آنها علائمی از افسردگی نشان دادند.
همچنین نمونه بالینی آن افرادی که در خانه یا محل کار خود از نور مستقیم خورشید یا مصنوعی بهرهمند نبودند تغییراتی در میزان ترشح اپی نفرین، سرتونین و دوپامین داشتند که مستقیما بر افسردگی تاثیر گذار است.
4.روانشناسی محیط در معماری
کوری محیطی، اصطلاحی جامعه شناسی برای مواقعی است که پس از گذشت مدتی شما به محیطی که در آن هستید هرچه قدر هم ناکارآمد عادت میکنید.
البته این عادت تنها در چشم و نظر خودآگاه شماست ولی بدن و ذهن شما همچنان از آن آزرده خواهد شد.
مثلا میز کاری را در نظر بگیرید که با نوشیدنی و غذا کثیف شده و با انبوهی از کاغذ ها چند بار پیدا کردن آنچه میخواستید را به تعویق انداخته.
طبق گزارشات، مردم تنها تا چهار پنج روز از وضعیت نابسامان اذیت میشوند و بعد با کوری محیطی دیگر برایشان مهم نیست و کاری در ازای بهبود آن انجام نمیدهد.
این سبب میشود هر بار بیشتر و بیشتر دنبال مدارک مورد نیاز بگردند و چشمشان با دیدن کثیفی میز کار یا آشپزخانه ناخواسته به هم بریزد.
معماران تلاش میکنند بهترین استفاده از محیط را با توجه به نور، عدم ایجاد تکرار و بهرهوری حداکثری از منابع در دسترس برای افراد از کوری محیط جلوگیری کنند.
5.محیط جلوی پیشرفت شما را میگیرد
تا کنون چند دفعه به دلیل سر و صدای بیرون تمرکزتان به هم خورده؟
شلوغی خیابان ها شما را دیر به جلسات یا کلاس ها رسانده؟
خستگی از ازدحام جمعیت علاقه و شوق شما را در محیط کشته؟
تمام این موارد نشان میدهد: محیط نادرست و انتخاب های اشتباه برای محل کار، دانشگاه یا منزل میتواند انرژی روانی شما را بگیرد و پیشرفت را کند تر کند.
پیشنهاد روانشناسان برای تغییر محیط
با تمام بررسی های بالا به تاثیر محیط بر روان پی بردیم.
راهکار هایی ساده اما بسیار موثر وجود دارد که محیط دپرس و ناسالم شما را به جایی مطبوع و خوشایند تبدیل کند.
این تغییرات از اتاق خواب تا محل کار و شیوههای ترتیب وسایل است که به پیشنهاد روانشناسان برای تغییر محیط جمع آوری شده:
1.تاثیر رنگ و نور بر روان
- آینه ها و دیواری با رنگ های روشن (پاستیلی مثلا) گزینههای عالی برای انعکاس نور و بیشتر شدن روشنایی اتاق ها هستند
- همچنین چراغ مطالعه انرژی بیشتر و تمرکز بالاتر از چراغ های سقفی به شما میدهد؛ پس هنگام کار آن را هم روشن بگذارید
- به گفته اسنو، روانشناس، داشتن رنگ ها و اشیاء معنادار به اندازه و مفید در محیط می تواند خلق و خو را تقویت کند
2.رخت خواب
- از تخت خواب یا رخت خوابتان بیشتر برای خواب و استراحت استفاده کنید
- اگر بر روی آن غذا یا خوراکی بخورید به جز تکه های مواد غذایی، عرق ترشح شده و بوی بد، ذهنتان متوجه اینکه باید در زمانی مشخص همانجایی که غذا خوردید، بخوابد نخواهد شد
- محیط خواب خود را سردتر نگه دارید. شاید فکر کنید که فضای متعادل بهتر است اما تحقیقات نوروساینس نشان میدهد اندکی سرما به افزایش کیفیت خواب کمک میکند
3.تاثیر بویایی بر پیشرفت محیط
- یکی دیگر از عوامل تاثیر محیط بر روان، تحریک حس بویایی شماست
- میتوانید کنار میز کارتان بطری وانیل یا اسطوخودوس، عطری خوش بو یا شمع با بوی مرکبات بگذارید
- احساسات مثبت با بوی خوب ارتباط قوی دارد
زمانی که استرس یا اضطراب دارید به جز توجه بر روی تنفستان برای سریع ترین عملکرد، اضافه کردن یک بوی خوش به محیط کمک کننده خواهد بود
4.انتخاب لباس
- با اینکه بسیاری از متد ها بر تمرکز به لباس راحت مانور داده اند
- اما تحقیقات وسیعی نشان میدهد پوشیدن لباس «مناسب» و نه «راحت» با افزایش کارایی شما در ارتباط است
- لباسهای زیبایتان را حتی در خانه بپوشید چرا که کارهای مهم و سختی در خانه انجام میدهد که با لباس های نیمه چروک یا پاره و قدیمی شده خستگی شما افزایش پیدا میکند
- انتخاب لباس خوب ویژگی های بصری را هم تقویت میکند و با احساس خوشحالی و ترشح نوراپی نفرین و دوپامین کارها را بهتر انجام میدهید
5.موسیقی گوش بدهید
- تاثیر محیط بر روان با شنوانی هم درگیر است.
- بسیاری معتقدند «نوع خاصی از موسیقی» به افزایش تمرکز آنها و حتی ایجاد ارتباطات بهتر با کاری که باید انجام دهند کمک میکند
- موسیقی میتواند انرژی شما را بالا ببرد و شوق آفرینش و خلاقیت یا تحرک و عزت نفس را تقویت کند
- نوع خاص موسیقی خودتان را بشناسید، با کلام یا بی کلام، راک یا پاپ و… هرچه هست باید به تمرکز شما نه رقصیدن منجر شود!
6.تاثیر دیگران بر روان شما
بخش مهم و غیر قابل انکارِ تاثیر محیط بر روان را انسانهای دیگر تشکیل میدهند
از همکلاسیتان تا استادی که به شما درس میدهد، هم اتاقی یا کسی که میز محل کارتان را با او شریک هستید در این دایره مهم قرار میگیرند
تحقیقات به وفور نشان داده انسانها علاقه دارند با کسانی که همعقیده و همفکر یا در بهترین حالت نسبت به مسائل به شیوهای باز میاندیشتند معاشرت کنند
پس نه تنها خودتان به چنین شخصیتی نزدیک شوید بلکه با پیدا کردن خوبی در انسانهای متفاوت به کاهش شکاف فرهنگی کمک کنید
چگونه فضا بر احساسات ما تأثیر میگذارد؟
- کسانی که افسردگی دارند با حصور در طبیعت احساس بهتری را گزارش میدهد
- مناطق پر جرم و جنایت فرصت کمتری برای مقبولیت اجتماعی به افراد خواهد داد
- کیفیت پایین رفاهی مجتمع های مسکونی یا اداری مستقیما بر نوع تحرک، خلاقیت و انرژی شما تاثیر دارد
- همچنین احساسات و درک شما هم فضا را تحت تاثیر قرار میدهد.
اگر فکر میکنید تأثیر محیط بر روان دو مبحث متفاوت هستند دوباره به این عوامل و دیگر مثال ها فکر کنید
اگر محیط را بدون پیشرفت و تغییر یا تهدید کننده در نظر بگیرید انزوا و گوشه گیری شما را به سمت سقوط ابعاد اجتماعی زندگی سوق میدهد.
به جای آن دیدگاه خود را عوض کنید.
اگر عینک بدبینی زدهاید، ابتدا به آن آگاه شوید و موقعیت های واقعی را بشناسید؛
در صورتی که احساس میکنید شک و تردید رهایتان نمیکند از روانشناس خوب کمک بگیرید؛
اگر خیلی سریع عصبانی میشوید این را عوض کنید؛
با تاثیر محیط بر روان فرصت های فضا را ببینید و احساساتتان را با تغییرات کوچک محیطی روی عواطف خوشحالی و مثبت نگه دارید تا دست کم در لحظه کمتر اذیت شوید.
منابع:
بدون دیدگاه