همبودی (کاموربید) بیماری اعصاب و روان به معنا داشتن 2 یا چند اختلال به صورت همزمان است. شایع ترین بیماری های روانی و جسمی که همبودی در آنها اتفاق میافتد شامل: افسردگی، اضطراب، سوء مصرف مواد، سرطان و بیماری های عفونی است.
در این مقاله به راهنمایی کامل افراد هنگامی که احساس کردند با بیش از یک مشکل سرو کار دارند و جلوگیری از هم بودی اختلالات اعصاب و روان میپردازیم.
همبودی بیماری اعصاب و روان به چه معناست
نخستین بار زمانی که افراد دچار یک عارضه قلبی شدند، پزشکان دریافتند آنها چند بیماری جسمی دیگر را هم در خلال مشکل قلبیشان تجربه میکنند.
مدتی طول نکشید که این وضعیت برای بیماری های روحی روانی نیز به اثبات رسید.
متخصصان اعصاب و روان در مراکز روانشناسی یا روانپزشکی متوجه شدند مراجعی که نزد آنها میرود با علائمی که از چند اختلال میآید دست و پنجه نرم میکنند.
به وضعیتی که فرد چند بیماری روحی روانی یا جسمی را همزمان تجربه میکند، همبودی یا کاموربید (به انگلیسی: comorbid) اطلاق میگردد.
این شرایط میتواند درمان را پیچیده، طولانی و با علائم جدی تر و خطرناکتر همراه کند.
معنی همبودی در روانشناسی
همبودی یعنی همراهی و هم زیستی که در انگلیسی روانشناسی به آن کاموربید اختلالات گفته شده و شامل اختلالات روحی و جسمی که بیشتر از یک مورد باشد، است.
این عامل در روانشناسی، بسیار حیاتی و برای درمان درک آن ضروری تلقی شده. همبودی بیماری اعصاب و روان ممکن است منطقی به نظر بیاید اما گاه بیمار شواهد و نشانهها را پنهان میکند.
اگر روانشناس خوب متوجه طیف کامل شواهد و علائم بیماری روانی نشود، نمیتواند به درمان هر کدام از آنها بپردازید.
در نتیجه نخستین کاری که روانشناس، روانپزشک یا دکتر عمومی و تخصصی باید انجام بدهد این است که مصاحبه ای کامل شامل:
- شواهد بالینی
- بررسی درمانهای پیشین
- آزمایشهای جسمانی
- تست های روانشناسی
- علائم امراض به طور کامل
را در اختیار گیرد تا بتواند تمام همبودی (کاموربید) بیماری اعصاب و روان را درک کرده و سپس به پزشک های متخصص در حوزههای گوناگون ارجاع دهد.
اصطلاحات بیماریهای روانی
در اینجا پر استفاده ترین اصطلاحات روانی را که ممکن است پزشکتان از آنها استفاده کند یا بر روی بروشور داروها یا کلینیک های مشاوره ببینید به شما خواهیم گفت.
توجه داشته باشید این صفحه از مجله رزیک و هیچ جای دیگری که به صورت آنلاین و جهان شمول اطلاعاتی در اختیارتان میگذارد نباید جای تشخیص بالینی و اخص پزشک مربوطه را بگیرد.
در نتیجه حتما به حرفهای روانشناس خود به خوبی گوش دهید و تنها با به کار بردن این اصطلاحات از مسیر درمان جدا نشوید.
اصطلاحات بیماری روانی:
- کاموربید: همراهی 2 یا چند اختلال روانی و جسمی با یکدیگر
- سمپتوم: نشانه ها یا نشانگان یک اختلال که ممکن است در اختلال دیگر هم وجود داشته باشد
مثلا فرد اضطراب اجتماعی دارد و سمپتوم هایی از افسردگی نشان میدهد. - سایکوز: روان پریشی نام دیگر آن است که به بیماری های اعصاب و روانی اطلاق میشود که ارتباط فرد با واقعیت قطع شده است؛ از جمله اسکیزوفرنی
- روانرنجوری: بیماری هایی مانند اضطراب و افسردگی که همچنان باعث اذیت و آزار شخص هستند اما به اندازهی دسته ی قبلی وخیم نشدند
- بیماری همراه با بینش یا بدون بینش: به طور مثال اگر شخص وسواسی بینش داشته باشد، از چک کردن مداوم و شستن مکرر خسته خواهد شد. اما بدون بینش این امور را برای رفاه و لزوم زندگی، عادی میداند.
- ایگوسینتونیک: به معنای همراه با ایگو. این دسته از اختلالات روانی در ایگو و شخصیت فرد تنیده شده. معمولا فرد با اختلالات ایگوسینتونیک هرگز به بیماری خود مشرف نشده و درمان نمیگیرد.
- ایگودیستونیک: نا همخوان با ایگو. در این مواقع ایگوی فرد متوجه یک اشکالی در کنش و افکار خود شده است.
کاموربید شاخص ترین بیماری های روحی روانی چیست
احتمال ابتلا به کاموربید یا همبودی چند بیماری روانی بیش از دیگران است و آن به دلیل ریشه و نفوذ گستردهتر بیماری است.
در صورت مشاهده هر گونه علائم دیگر، وقتی روانشناس یا روانپزشک شما تشخیص گذاشت، حتما به آنها اطلاع بدهید تا درمان موثر و کامل انجام شود.
کاموربید بیماری اعصاب و روان شاخص:
سوء مصرف مواد: افسردگی / اختلال اضطرابی
اختلالات اضطرابی: افسردگی / سوء مسرف مواد/ ptsd / شخصیت اجتنابی (اسکیزوئید)
اختلالات شخصیت به طور کلی مستعد هستند: مثلا اختلال شخصیت دو قطبی دوره هایی از افسردگی و بعد شیدایی و مانیا دارد.
اختلال شخصیت وسواسی با اضطراب و مشکلات جنسی همراه است.
اختلالات خوردن: افسردگی / اضطراب/ سوء مصرف مواد / اختلالات جنسی
چالش های همبودی بیماری اعصاب و روان
زمانی که شخص دچار چند بیماری اعصاب و روان است با چالش های به مراتب بالاتر روبه میشود که شامل:
1.ارجاع مناسب
روانشناس به درستی و با پیگیری، مراجع را نزد روانپزشک یا پزشک متخصص بفرست؛ یا برعکس.
هر دو متخصصان باید با هم در ارتباط بوده و از روند پیشرفت یا مشکلات جدید درمان اطلاع داشته باشند.
2.داروهای مورد استفاده
زمانی که دیابت با افسردگی یا اضطراب همراه شده، یعنی همبودی بیماری اعصاب و روان، باید داروهای آنها با متخصصان اعصاب و روان چک شود تا تداخل دارویی پیش نیاید.
همینطور مصرف داروهای روانپزشکی با برخی غذاها، نوشیدنی های الکلی و… باعث مسمومیت خواهند شد.
3.افکار و برنامه ریزی خودکشی
خودکشی و آزار به خود، طبق شواهدی که از بررسی کیس های بیمارستانی به دست آمده، در همبودی بیماری اعصاب و روان متاسفانه شایع است.
اگر خود یا عزیزانتان در این مرحله هستید حتما راجع به افکار و احساساتتان با متخصص روانبهداشت صحبت کنید.
4.بینش کم
لیستی از کمبینش ترین بیماری های اعصاب و روان:
- اختلالات شخصیت
- بیماری چند شخصیتی (هویت تجزیهای)
- اسکیزوفرن
- پارانویا
چهطور همبودی بیماری ها اتفاق میافتد
طی تحقیقات به عمل آمده، زمانی که همبودی بیماری اعصاب و روان در شخص پدید میآید یا او را بسیار آزار داده و مستقما به کلینیک روانشناسی پناه میبرد ـ در خوشبینانه ترین و بهترین حالت ـ و یا این بیماری ها دست به یکی کرده و بینش فرد را مخدوش میکنند.
زمانی که بینش از بین برود یعنی فرد مطمئن است باور و تفکری که دارد در مسیر درست و دیگران خارج از آن هستند.
به طور مثال، شخص مبتلا به پارانویا که همسرش به خاطر این ویژگیهای طاقتفرسا از او طلاق گرفته به افسردگی مبتلا و سپس تمام سیستم باورش این است که او به من خیانت کرده و من مطمئن هستم به همین دلیل خانهنشین شدم، دست و دلم به هیچ کاری نمیرود و به کسی اعتماد ندارم.
در نتیجه همبودی بیماری ها زمانی که مکمل هم باشند بینش را به حداقل رسانده و بهزیستی فرد را به خطر میاندازند.
چه هنگام همابتلایی چند بیماری اتفاق میافتد
متخصصان روانی بهداشت در پاسخ به اینکه چه اتفاقی میافتد که همبودی بیماری اعصاب و روان پیش میآید، چند گزینه را در نظر گرفتند:
1.عدم توجه به مسیر درمانی
درمان دیر هنگام به شدت و وخامت بیماری روحی دامن زده و احتمال بروز همبودی (کاموربید) بیماری اعصاب و روان است.
وقتی به استرس زیاد توجه نشود، تبدیل به اضطراب مزمن، بر هم زدن خواب و خوراک، گوشهگیری و کمبود انرژی و در نتیجه تمایل به مصرف داروهای غیر مجاز برای برگشت انرژی، الکل یا تم های افسردگی خواهد شد.
2.خصیصه یکی از همبودی بیماری اعصاب و روان
برخی از ویژگی های یک مشکل، مثل سوء مصرف روان در نتایج بالینی نشان داده که جلوی ادامهی درمان را میگیرد زیرا مادهی مصرف شده دارای تاثیرات مثبت است.
3.ترس از رها شدن و تمسخر
هنوز که هنوز است اعتراف به مراجعه نزد رواندرمانگر بین بسیاری از افراد پذیرفته شده نیست.
ممکن است شرکتی که در آن کار میکنید عذر شما را بخواهد یا به دختری که دوستش دارید هرگز این را اعتراف نکنید.
اما مسئلهای که هست ترس از رها شدن، انتقاد، تمسخر و… منجر به مرگ ارتباطات اجتماعی و خودآزاری شما نخواهند شد درحالی که عدم درخواست کمک حرفهای از روانشناس میتواند این کار را انجام دهد.
منابع:
بدون دیدگاه