علل اختلال شخصیت پارانوئید ناشناخته است. به نظر می رسد این اختلال در خانواده هایی با اختلالات روان پریشی، مانند اسکیزوفرنی و اختلال هذیان، شایع تر است. این نشان می دهد که ممکن است ژن ها دخیل باشند. عوامل دیگری نیز ممکن است نقش داشته باشند.
اختلال شخصیت پارانوئید چیست؟
اختلال شخصیت پارانوئید یک بیماری مزمن و فراگیر است که با افکار، رفتار و الگوهای عملکردی مخرب مشخص می شود. افراد مبتلا به اختلال شخصیت پارانوئید الگوهای بدگمانی فراگیر را تجربه می کنند، حتی اگر دلیلی برای تجربه چنین بی اعتمادی نداشته باشند. این افراد در معرض خطر بیشتری برای تجربه افسردگی، سوء مصرف مواد و آگورافوبیا هستند.
افراد مبتلا به اختلال شخصیت پارانوئید آنقدر به دیگران بی اعتماد هستند که ایجاد روابط و عملکرد در زندگی روزمره را دشوار می کند. تصور میشود که ژنتیک نقش مهمی در ایجاد این عارضه بازی میکند، اما تجربیات سخت دوران کودکی و آسیبهای روحی نیز میتوانند نقش داشته باشند. با توجه به علائم این بیماری، درمان می تواند چالش برانگیز باشد. با این حال، روان درمانی و گاهی اوقات داروها می توانند مفید باشند.
علائم اختلال شخصیت پارانوئید
افراد مبتلا به اختلال شخصیت پارانوئید معمولاً علائمی را تجربه می کنند که با زندگی روزمره تداخل دارند. مشخصه اولیه این بیماری، بی اعتمادی و بدگمانی مزمن و فراگیر به دیگران است.
سایر علائم اختلال شخصیت پارانوئید عبارتند از:
- احساس می کنند که دیگران به آنها دروغ می گویند، فریب می خورند یا مورد استثمار قرار می گیرند.
- ممکن است بر این باور باشد که دوستان، خانواده و شرکای عاشقانه غیرقابل اعتماد و خیانت هستند.
- طغیان در پاسخ به فریب درک شده.
- اغلب با عنوان سرد، حسود، رازدار و جدی توصیف می شوند.
- کنترل بیش از حد در روابط به منظور جلوگیری از استثمار یا دستکاری.
- به دنبال معانی پنهان در حرکات و مکالمات هستند.
- اغلب دیدگاه های منفی نسبت به دیگران دارند.
- نسبت به انتقاد بیش از حد حساس است.
- در پاسخ به انتقاد درک شده بیش از حد واکنش نشان می دهند.
در حالی که این بی اعتمادی بی اساس است، بی اعتمادی آنها به دیگران ایجاد روابط را دشوار می کند و می تواند در بسیاری از جنبه های زندگی از جمله در خانه، مدرسه و محل کار تداخل ایجاد کند. و در ارتباط با فرزند و شریک زندگی، مشکل به وجود می آید.
اختلال شخصیت پارانوئید چگونه تشخیص داده می شود؟
از آنجایی که افراد مبتلا به اختلال شخصیت پارانوئید فکر نمیکنند چیزی غیرعادی در رفتارشان وجود دارد، تشخیص این وضعیت میتواند چالش برانگیز باشد.
افراد مبتلا به اختلال پارانوئید اغلب برای وضعیت خود به دنبال کمک نیستند. با این حال، آنها ممکن است برای مشکلات ناشی از اختلال شخصیت پارانوئید، از جمله اضطراب، افسردگی، یا مسائل مربوط به روابط، به دنبال کمک باشند.
برای تشخیص این اختلال، یک پزشک یا متخصص سلامت روان در مورد علائمی که فرد تجربه می کند سؤالاتی می پرسد. با این حال، این نیز می تواند چالش برانگیز باشد، زیرا سؤال ممکن است باعث مشکوک یا دشمنی فرد شود.
روانشاناسان و روانپزشکان برای تشخیص اختلالات روانی از DSM-5-TR استفاده می کنند. این راهنما علائم و معیارهای مورد نیاز برای تشخیص شرایط مختلف سلامت روان را شرح می دهد.
DSM-5-TR مشخص می کند که علاوه بر داشتن علائم سوء ظن و بی اعتمادی فراگیر، این علائم نباید به یک دوره روان پریشی مرتبط با اسکیزوفرنی، اختلال دوقطبی، یا اختلال افسردگی با ویژگی های روان پریشی مرتبط باشد.
درمان اختلال شخصیت پارانوئید
اختلال شخصیت پارانوئید به طور کلی با روان درمانی درمان می شود. با درمان مداوم و حمایت مناسب، افراد مبتلا به این بیماری می توانند علائم خود را مدیریت کنند و در زندگی روزمره خود به طور موثرتری عمل کنند.
متأسفانه، پارانویا و سوء ظن که ویژگی های مشخصه این بیماری است به این معنی است که این افراد اغلب به دنبال کمک نیستند. از این گذشته، آنها در واقع فکر نمی کنند که مشکلی دارند.
علاوه بر روان درمانی، برای این اختلال متخصصان از دارو نیز استفاده می کنند. که در ادامه در مورد این دو روش درمانی صحبت خواهیم کرد.
روان درمانی
درمان اختلال شخصیت پارانوئید معمولاً بر کمک به افراد برای توسعه مهارت های مقابله ای متمرکز است. همچنین بر ایجاد همدلی، اعتماد، ارتباط، عزت نفس، روابط اجتماعی، مهارتهای ارتباطی و تواناییهای کلی مقابله متمرکز است.
درمان شناختی-رفتاری (CBT) اغلب در کمک به افراد برای تنظیم الگوهای فکری تحریف شده و رفتارهای ناسازگار مؤثر است. CBT نوعی درمان روان درمانی است که به بیماران کمک می کند افکار و احساساتی را که بر رفتارها تأثیر می گذارد درک کنند.
در طول دوره درمان، افراد یاد می گیرند که چگونه الگوهای فکری مخرب یا مزاحم را که تأثیر منفی بر رفتار دارند، شناسایی و تغییر دهند.
باورهای پارانوئید ریشه دار و افکار ناسازگار در حفظ اختلال شخصیت پارانوئید نقش دارند، به همین دلیل است که پرداختن به این افکار و باورها از طریق CBT می تواند مفید باشد.
با به چالش کشیدن افکار ناسازگار و تلاش برای تغییر رفتارهای مضر، افراد مبتلا به این بیماری ممکن است نسبت به دیگران از جمله دوستان و خانواده، کمتر بدگمان شوند که می تواند روابط و تعاملات اجتماعی را بهبود بخشد. علاوه بر پرداختن به افکار و باورهای مضر، CBT همچنین به افراد مبتلا به این اختلال کمک می کند تا پاسخ های خود را به دیگران بهتر مدیریت کنند.
دارو درمانی
در حالی که معمولاً از دارو برای درمان اختلال شخصیت پارانوئید استفاده نمیشود، اما ممکن است در مواردی که علائم شدید هستند یا شرایط مرتبطی مانند افسردگی یا اضطراب نیز وجود داشته باشد، استفاده شود.
داروهایی که ممکن است تجویز شوند عبارتند از داروهای ضد افسردگی، ضد روان پریشی و داروهای ضد اضطراب. داروها به تنهایی برای اختلالات شخصیت توصیه نمی شوند و بهتر است همراه با روان درمانی استفاده شوند.
بدون دیدگاه