اختلال مصرف مواد (SUD) یک الگوی مشکل ساز مصرف مواد است که بر سلامت و رفاه شما تأثیر می گذارد. برخی از رایج ترین مواد عبارتند از الکل، مواد افیونی و ماری جوانا. می تواند از خفیف تا شدید (اعتیاد) متغیر باشد. SUD یک وضعیت سلامت روان قابل درمان است.
اختلال مصرف مواد چیست؟
اختلال مصرف مواد (SUD)، که قبلاً به عنوان اعتیاد به مواد شناخته می شد، یک وضعیت سلامت روانی است که در آن شما یک الگوی مشکل ساز مصرف مواد را تجربه می کنید که بر سلامت و کیفیت زندگی شما تأثیر می گذارد.
مواد در طول زمان نحوه عملکرد مغز شما را تغییر می دهند. آنها دوپامین را آزاد می کنند، یک ماده شیمیایی در مغز شما که باعث می شود احساس خوبی داشته باشید تا زمانی که این ماده از بین برود. مغز و بدن شما می خواهند این احساس خوب را ادامه دهند، حتی اگر ناسالم باشد. این می تواند به طور قابل توجهی بر رفاه عاطفی، روابط، تحصیلات و شغل شما تأثیر بگذارد. و در بسیاری از موارد، تهدید کننده زندگی است. اختلال مصرف مواد در یک طیف وجود دارد و ممکن است خفیف، متوسط یا شدید باشد.
انواع اختلالات مصرف مواد
برخی از رایج ترین انواع عبارتند از:
- اختلال مصرف الکل
- اختلال مصرف کوکائین
- اختلال مصرف حشیش
- اختلال مصرف دخانیات
- اختلال مصرف مت آمفتامین
- اختلال مصرف مواد افیونی
داشتن بیش از یک SUD در یک زمان معمول است، مانند اختلال مصرف الکل و اختلال مصرف دخانیات. این به عنوان یک اختلال مصرف چند ماده شناخته می شود.
علائم اختلال مصرف مواد چیست؟
علائم و اثرات اختلال مصرف مواد بر اساس نوع ماده ای که فرد مصرف می کند متفاوت است که عبارتند از:
- مسمومیت: این اثر فوری و کوتاه مدت یک ماده در بدن شما است. علائم شامل احساس خواب آلودگی، آرامش، هیجان، احساسات شدید و غیره است. این ماده همچنین می تواند بر قضاوت و تصمیم گیری یا عملکرد فیزیکی و ذهنی شما تأثیر بگذارد.
- ترک مصرف: اینها علائمی هستند که زمانی اتفاق میافتند که اثرات کوتاهمدت یک ماده از بین میرود و ماده شروع به ترک بدن شما میکند. علائم ناخوشایند هستند و می توانند شامل تهوع و استفراغ، اسهال، تعریق، مشکل در خوابیدن، گرفتگی عضلات و تغییرات خلقی باشند.
اختلال مصرف مواد چگونه ایجاد می شود؟
علت دقیق اختلال مصرف مواد به خوبی شناخته نشده است. با این حال، تحقیقات نشان می دهد که تغییرات در سیستم پاداش مغز شما به دلیل پتانسیل اعتیاد آور یک ماده ممکن است باعث این بیماری شود.
مطالعات نشان داد که عوامل زیادی ممکن است در ایجاد SUD دخیل باشند. این موارد می تواند شامل موارد زیر باشد:
- فشار اجتماعی
- کنجکاوی اثرات مواد
- افزایش عملکرد (برای انجام بهتر در محل کار یا مدرسه).
- فرار عاطفی (مانند رهایی از استرس، اضطراب، ترس یا افسردگی).
پیشرفت به سمت یک اختلال مصرف مواد اغلب از این الگو پیروی می کند:
- استفاده آزمایشی (یا استفاده از نسخه): یک بار امتحان کردن یک ماده یا استفاده از آن طبق دستور.
- مصرف گاه به گاه: مصرف یک ماده به صورت اجتماعی یا استفاده از نسخه هایی که مطابق دستور نیست.
- مصرف زیاد: مصرف منظم یک ماده، بدون چند روز یا بدون هیچ روزی از مصرف این ماده.
عوارض اختلال مصرف مواد چیست؟
عوارض SUD گسترده است و بر اساس شدت و نوع متفاوت است که شامل موارد زیر باشد:
- سرطان
- افسردگی
- عفونت ها (هپاتیت B، هپاتیت C و HIV)
- از دست دادن حافظه
- مشکلات تحصیلی یا شغلی
- مشکلات روابط بین فردی
- رفتارهای ناامن، غیرقانونی یا در معرض خطر.
- تشخیص و آزمایشات
اختلال مصرف مواد چگونه درمان می شود؟
اولین مرحله درمان اختلال مصرف مواد، مدیریت ترک است. اینجاست که مصرف این ماده را متوقف میکنید و اجازه میدهید از بدنتان خارج شود. بسته به شدت، یک متخصص ممکن است داروهایی را برای کاهش اثرات علائم ترک ارائه دهد، زیرا ممکن است از نظر فیزیکی و ذهنی خشن باشند.
درمان SUD بسیار فردی است. ممکن است در دوره های مختلف بهبودی به انواع مختلفی از درمان نیاز داشته باشید. انواع مختلفی از تنظیمات درمانی، از جمله تنظیمات بستری و سرپایی، و همچنین مراقبت های کوتاه مدت و جوامع درمانی طولانی مدت، در دسترس هستند.
درمان SUD
بسیاری از انواع مختلف درمان میتوانند به درمان SUD و سایر شرایط سلامت روانی کمک کنند. برخی از نمونههای درمان مؤثر برای بزرگسالان مبتلا به اختلال مصرف موادعبارتند از:
- درمان اجتماعی قاطعانه (ACT): ACT خدمات سلامت روان را در یک محیط اجتماعی به جای یک محیط مسکونی یا بیمارستانی ارائه می دهد. ACT بسیار فردی است. برنامه درمانی شما بر نقاط قوت، نیازها و اهداف آینده شما متمرکز خواهد بود.
- درمان شناختی رفتاری (CBT): CBT به شما کمک می کند تا الگوهای مشکل ساز رفتار و تفکر را شناسایی کنید. شما اهدافی را برای یافتن راه های سالم تری برای مقابله تعیین خواهید کرد.
- مدیریت احتمالی: این نوع درمان شما را تشویق می کند تا اهداف شخصی تعیین کنید. وقتی به هدفی میرسید، با یک پاداش تقویت میشود.
- رفتار درمانی دیالکتیکی (DBT): DBT نوعی گفتگو درمانی شبیه به CBT است. این طراحی شده است تا به شما کمک کند احساسات شدید را مدیریت کنید و درک کنید که چگونه افکار شما بر رفتارهای شما تأثیر می گذارد. و میشه به درمان به شکل یک گروه درمانی نیز نگاه کرد.
- خانواده درمانی: خانواده درمانی به شما کمک می کند تا روابط و رفتارهای خود را در یک محیط خانوادگی یا گروهی بهبود بخشید.
- درمان تقویت انگیزه: این نوع درمان شما را تشویق می کند تا اهداف قابل دستیابی را تعیین کنید. یک متخصص سلامت روان شما را تشویق می کند تا برای رسیدن به این اهداف قدم بردارید.
- جوامع درمانی (TC): TC یک درمان مسکونی بلندمدت است که بر کمک به شما در ایجاد ارزشها و رفتارهای جدید و سالمتر مرتبط با مصرف مواد و سایر شرایط سلامت روانی مشترک تمرکز دارد.
داروهای SUD
داروها می توانند به اصلاح شیمی مغز شما برای کمک به درمان SUD های خاص کمک کنند. آنها همچنین می توانند هوس ها و علائم ترک را تسکین دهند.
داروهای موثر برای ترک رایج ترین موادها، شامل موارد زیر هستند:
- مواد افیونی: متادون، بوپرنورفین و نالترکسون.
- الکل: نالترکسون، آکامپروسات و دی سولفیرام.
- تنباکو: چسب نیکوتین، اسپری بینی، آدامس یا قرص. بوپروپیون یا وارنیکلین
آیا می توان از اختلال مصرف مواد پیشگیری کرد؟
شما نمی توانید از همه موارد اختلال مصرف مواد جلوگیری کنید زیرا عوامل زیادی (که بسیاری از آنها خارج از کنترل شما هستند) وجود دارد که می توانند در چگونگی ایجاد این بیماری نقش داشته باشند. با این حال، می توانید اقداماتی را برای کاهش خطر انجام دهید.
آموزش در مدارس، جوامع و خانواده ها ممکن است خطر استفاده از یک ماده یا سوء استفاده از داروهای تجویزی را برای اولین بار کاهش دهد. راه های دیگر برای جلوگیری از SUD عبارتند از:
- دستورالعمل های مربوط به داروهای تجویزی را دنبال کنید. بیش از آنچه دستور داده شده است نگیرید. به عنوان مثال، اختلال مصرف مواد افیونی می تواند تنها پس از پنج روز استفاده نادرست شروع شود.
- هرگز داروهای تجویزی خود را با شخص دیگری به اشتراک نگذارید یا داروهای خود را نفروشید. همیشه آن را در مکانی امن و دور از کودکان نگهداری کنید.
- خطر مصرف مواد در زمان استرس و تغییر، افزایش می یابد. برای یک بزرگسال، طلاق، از دست دادن شغل یا مرگ یکی از عزیزان ممکن است خطر مصرف مواد را افزایش دهد. برای یک نوجوان، جابهجایی، طلاق خانوادگی یا تغییر مدرسه میتواند خطر ابتلا را افزایش دهد. مهم است که در این زمانهای تغییر به مکانیزم های مقابلهای سالم مانند ورزش، مدیتیشن یا یادگیری یک سرگرمی جدید روی آورید.
بدون دیدگاه