نقد و بررسی فیلم پلتفرم 2 / پایان پلتفرم

شورشی: حالا اون قدر بالغ هستیم که کسی بهمون امر و نهی نکنه؛ تمام عمرمون رویای آزادی داشتیم.
نقد و بررسی فیلم پلتفرم 2 در ادامه‌ی داستان جالب و ناراحت‌کننده زندان 333 طبقه‌ای است که تنها یک راه برای زنده‌ماندن وجود دارد: امید به عدالت و انصاف طبقات بالایی جامعه‌ی زندانی.

 

فیلم پلتفرم 2 درباره‌ چیست

پلتفرم 2 به کارگردانی Galder Gaztelu-Urrutia، به تازگی در 4 اکتر، 2024 منتشر شد.

نقد و بررسی فیلم پلتفرم 2 همانند قسمت اول آن، با بازخورد گسترده‌ای از شیفتگی، تحیر، تقدیر و ابهام مواجه گردید.

فیلم درباره‌ی زندان 333 طبقه است، ورود و خروج به آن ناپیداست و در هر طبقه‌ دو هم‌سلولی وجود دارد که انتهای ماه به طبقه‌ای جدیدی از پلتفرم چشم می‌گشایند.

تنها یک قانون بر آنجا حکمرانی می‌کند که معمولا مسبب اغتشاش است: غذا!

میز بزرگی از انواع مواد خوراکی تمام طبقات را طی می‌کند؛ از بالاترین طبقه یعنی 1 تا پایین ترین آن سیر شوند منتها در هیچ طبقه‌ای منع خورده شدن غذای طبقات پایین تر وجود ندارد.

پس همانطور که می‌شود فهمید طبقه‌ی اول می‌تواند برای سیری یا گرسنگی 332 طبقه‌ی دیگر تصمیم بگیرد.

در داستان گفته می‌شود:

غذا به اندازه ی کافی برای تمام ساکنین ساختمان وجود دارد. تنها به این شرط که همه همان غذایی را بخورند که در هنگام ورود به سلول ها، آن را انتخاب کرده‌اند؛ کاری که انجام نمی‌شود.

بررسی جامعه طبقاتی مازوخیسم در پلتفرم 2

• یکی از مولفه های بحث برانگیز، تاسف‌بار و قابل مشاهده در نقد و بررسی فیلم پلتفرم 2، حالت سادوـمازوخیسمی است که اکثر ساکنان به آن دچار می‌شود.
• اگر هر طبقه غذای خود را به اندازه بخورد برای تمام طبقات و افراد پایین تر از خود فرصتی برای زنده ماندن، سیر شدن و برابری به ارمغان می‌آورد.
• ولی جامعه طبقاتی که نه تنها در فیلم پلتفرم 2 بلکه در زندگی عادی هر روز می‌بینیم بالا دستی ها به هوای اینکه همیشه در طبقه‌ی 1 می‌مانند به سایرین رحم نمی‌کنند.

The Platform 2 در همین خصوص هم یک ابداع عالی انجام داد و آن این بود که در آخر هر ماه، همگی ساکنان بیهوش و زمانی که بیدار می‌شوند ممکن است در هر طبقه‌ای باشند.

اما باز هم احمقانه و به طرز خودآزار دهنده‌ای هر کسی که در طبقات بالایی جامعه طبقاتی مازوخیسم قرار می‌گرفت، به میز غذا حمله می‌کند و عموما طبقات پایین از گرسنگی یا می‌میرد یا گوشت هم را می‌خورند.

ارتباط فیلم پلتفرم 2 و نسخه‌ی اول چیست

بعد از دیدن هر دو قسمت این فیلم جذاب روانشناسی، ارتباط قسمت اول و دوم نمایان می‌شود.

در قسمت اول جورج ( ایوان ماساگوئه) زمانی چشم باز کرد که طبقات در هرج و مرج کامل بود؛ ساکنین بالایی غذا را با وحشی‌گری می‌خوردند و طبقات میانی به زور غذایی اندکی گیر می‌آوردند و پایینی ها می‌مردند.

اما در قسمت دوم فیلم پلتفرم، Perempuán (Milena Smit) پرمپوان یک تغییر اساسی را به بیننده نشان می‌دهد: وجود یک رهبر و نظم و قانون.

همینطور در هر دو قسمت فیلم دریچه‌ای تاریک وجود دارد که افرادی در انتها منتظر آنان هستند و زمانی به آن می‌رسند که کارهایی ازشان سر زده که هیچگاه تصور نمی‌کردند.

پرمپوان و جورج، هر دو به این موقعیت رسیدند و یک بچه به همراه داشتند که داستان را شبیه به دایره ای می‌کند که معلوم نیست از کجا آغاز شده.

بسیاری در  نقد و بررسی فیلم پلتفرم 2، حضور پرمپوان و تمام اتفاقات جدید را در واقع به یکسال قبل از ماجرای جورج نسبت می‌دهند.

اولین همراه جورج در قسمت اول، پیرمردی بود که در قسمت دوم هم دیدیم و گفت که در طبقه‌ی 71 اولین بار چشم باز کرد، دقیقا همان طبقه‌ای که با پرمپوان دیدار کرد.

نقد روانشناسی The Platform 2

تصوری‌ که همه‌ ما از یک آرمانشهر یا مدینه‌ی فاضله داریم، قانونی است که همه را با هم برابر بداند. پس با وجود یک رهبر قاطع و پیروانی که افراد شورشی را مجازات می‌کنند باید همه چیز خوب پیش برود.

اما در نقد و بررسی فیلم پلتفرم 2 روی دیگر وجهه‌ی قانون‌مداری صرف را که خشن، وحشیانه و به نظر بنده همان شبیه به سائق مرگ فروید با آن برخورد می‌شد را نشان داد.

ناجی یا رهبر داستان، Dagin Babi (Óscar Jaenada) داگین بابی، زمانی که کوچکترین تخلفی صورت می‌گرفت دستور مرگ هایی خشن و دردناک، آدم خواری و بریدن اعضای بدن می‌داد. او معتقد بود کوچکترین تخلف با بزرگترین آن فرقی ندارد و در جایی به پرامپوان می‌گوید:

اگر من به خاطر تخلفت تو رو مجازات نکنم( حتی وقتی به خاطر حفظ قوانین جنگیده بود)، اینجوری هر کسی می‌تونه قوانین رو به نفع خودش تغییر بده.

1. بابی بعد از چندین ماه در طبقات پایینی پلتفرم حضور و چشیدن طعم گرسنگی، از گوشت خود می‌خورد و رهبری را با پایه‌ و اساسی از خشم و نفرت بنیان کرده بود.
2.  در نقد روانشناسی The Platform 2 مردم هم به نوبه‌ی خود گرفتار حیوان صفتی یا رفتار بر اساس غرایز اولیه شده بودند.
   آنها بی‌دلیل به غذا ها حمله میکردند و حرص خود را از نظام اصلی بدون اینکه تلاشی برای از بین بردن آن بکنند بر سر ضعیف تر از خود خالی می‌کردند.
3. واقعیت زدایی، فراشناخت و خوشبختی توهمی بود که گاه در می‌رفتند، اما زمانی که به خود می‌آمدند با خشم و مرگ خود را ابراز می‌کردند. پروپوان با زامیتیان رقصیدند اما زمانی که مرد چاق به خود آمد، خود را به خاطر قوانین سوزاند و به پایین انداخت. طبقات پایینی هم در نشان دادن خشم فرو خورده خود کم نزاشتند و در این راه دیوانگی خود را نشان دادند.

نقد و بررسی فیلم پلتفرم 2

نقاط قوتی که فیلم داشت:

• حضور نمادین طبقات اجتماعی و ارتباط آنها با یکدیگر
• انسنجام مردم و اتفاقی بزرگ در پی داشتن
• همیشه صعود به معنای خوبی نیست بلکه نابودی را به دنبال دارد
• نیاز های اولیه به تمام احساسات انسان‌دوستانه و حتی آگاه ما غلبه خواهد کرد

مطمئنا در جهان حقیقی کسی نیست تا افراد طبقات بالا را بیهوش و هر ماه به پایین منتقل کند اما انسجام و هم‌بستگی و نشان دادن اینکه در نهایت هر لحظه ممکن است در جای کسی باشیم به آن ظلم کردیم در فیلم پلتفرم 1 و 2 شاهدش بودیم که بسیار  مورد توجه واقع شده.

همچنین نقاط ضعفی که در نقد و بررسی فیلم پلتفرم 2 دیده می‌شد:

• عدم حضور بخش های جدید از زندان. تنها در لحظات پایانی ما پشت دریچه‌ی تاریک را دیدیم
• فقدان موضوعات جدید؛ به جز طبقات مازوخیسمی و تلاش برای رسیدن غذا که در قسمت قبل هم شاهد آن بودیم مطلب تازه‌ای نبود
• توجه روی روند و داستانی که آغاز و پایان داشته باشد نقطه ضعف دیگر بود که شاید برخی با جذابیتِ پلتفرم آن را عنوان کنند

جملات The Platform 2

باید گفت در نقد و بررسی فیلم پلتفرم 2 شبیه به نسخه‌ی اول آن، توجه به دیالوگ های عمیق که تبعین حقیقی از جامعه‌ی اطرافمان است به یکی از نقاط قوت فیلم تعبیر می‌شود.

1.نبرد وحشتناک برای غذا

زامیتیان و اولین هم‌سلولی‌ش، پرمپیان، در فیلم گفتند:

پرمپیان: ما به قوانین احترام گذاشتیم لازم نیست احساس گناه داشته باشی.

ـ ما توی طبقه 24 یاد گرفتم به قوانین احترام بزاریم.

حضور در طبقه‌ای اشرافی، ثروتمند و امن می‌تواند بسیار راحت تر آدمی را در شرایط قبول قوانین و همراهی با آن قرار دهد؛ اینطور نیست؟

اما زمانی که ماه ها در طبقات پایین تر از 100 قرار بگیرید گوشت خود را خواهید خورد و استخوان هایشان را برای شکست دیگری به کار می‌گیرید.

ساکنین در طبقه‌ی 24  غذا به اندازه‌ای امن و کافی داشتند اما 333 طبقه بود. نفرت از پایین شبیه به گدازه های آتش بدون توقف همیشه بالا می‌آمد.

حتی یکبار یکی در طبقه‌ی دوم تمام غذاها را برای چندین روز قبل از دخالت رهبر، از بین می‌برد تا تنها طبقاتی که باعث گرسنگی‌ش شده بودند در زجر ببیند.

2.توهم در فیلم پلتفرم

برخی منتقدین فیلم پلتفرم 2 را در توهم آدمیان، احتمالا مانند فیلم نگران نباش عزیزم، تعبیر می‌کنند.

دلیل آن در جایی‌ست که دیالوگ ها حضور واقعی اشخاص را بیان نمی‌کنند.

زامیتیان دلیل حضورش را در زندان اینطور عنوان می‌کند:

من عاشق ریاضی بودم. اما بعد با جذر منفی یک روبه رو شدم. پاسخ این سوال یک خیاله. پس فهمیدم نمیشه به ریاضیات اعتقاد داشت چون جوابش خیاله؛ مثل خیلی چیزهای دیگه.

در حالی که  در مصاحبه‌ی ابتدایی زامیتیان به پلتفرم، از روی سرگذشتش گفته شد:

همسر و فرزندش تو را ترک کرده‌اند. هر کسب و کاری راه انداختی شکست خورده و حالا حتی پدر و مادرت هم از دست تو خسته شده بودند. برای به دست آوردن انضباط اینجایی.

پس چه‌طور بدون هیچ دلیلی برای دروغ گویی چنان که خودش هم گویا به این امر باور داشته، خود را استاد ریاضی می‌پندارد.

در قسمت پلتفرم 1 هم نمونه‌هایی از این بود. زمانی که یک زن را به بازیگری متهم می‌کردند که اصلا نمی‌داند کدام زندگی‌ش واقعی است و کدام تخیلی.

3.پایان خوش The Platform 2

در جایی که واقعا پایانی وجود ندارد معلوم نیست بشود به آن پایان خوش گفت یا نه اما شاید چون پایانی وجود ندارد بتوان از قبل آن را بررسی کرد.

اگر دلیل ورود افراد به پلتفرم پیدا کردن رستگاری و آرامش از کارهای دنیوی خود باشد، پس یک پایان خودش برای The Platform 2 وجود دارد.

زامیتیان به پروپویان می‌گوید:

ما همه توی بند خودمون اسیریم و از این زندان راه فراری نیست.

در هر دو سری فیلم پلتفرم به خصوص در The Platform 2 دیدیم که همه به خواست خودشان غذاهای مورد علاقه خود را می‌گفتند و وارد ساختمان 333 طبقه می‌شدند.

آنها از زندگی در بیرون و واقعیت ناامید یا شکست خورده بودند پس به جایی رفته‌بودند که شاید معنایی برای زندگی دریابند و به آرامش برسند.

بسیاری به خاطر همین نشانه ها، حضور در پلتفرم را راهی برای رهایی از بندهای زندگی و رسیدن به خوشحالی می‌دانند.

کشف پایان گیج کننده‌ی فیلم پلتفرم 2

در نقد و بررسی فیلم پلتفرم 2، ما برای پیدا کردن پایان داستان، همانند قسمت اول باید به احتمالات دست برده و از شواهد متضاد و گوناگون استفاده کنیم.

پایان The Platform 2 که پرمپوان موفق می‌شود خود را به مُردن بزند و با سایر جسد ها همراه شود بود.

ما کودکی را می‌بینیم که به آخرین طبقه (333) برده شده و پرمپوان به نجات آن بچه رفت که او را مستقیم به جایی که جورج پایان پلتفرم 1 را رقم زد، برد.

دلیل حضور پرمپوان در پلتفرم از یاد بردن و بخشیدن خودش برای کشتن فرزند دوست پسرش بوده.

او با نجات دادن بچه‌ی بیهوش، یا دست کم هر کمکی که می‌توانست خود را آرام کرد و به آرزوی خود با ورود به زندان 333 طبقه رسید.

کودک را گرفت و از دریچه‌ای تاریک که در قسمت اول هم دیدیم جورج از آن عبور کرد، رد شدند. بسیاری این عمل را مرگ کارکتر می‌دانند و برخی راه نجات.

چه تفاوتی میان این دو وجود دارد؟!

پرمیوان زنده می‌ماند

در اینجاست که با چندین نظریه برای پایان پیچیده پلتفرم 2 روبه رو می‌شویم.

1.برخی در کل حضور در ساختمان را نه زندان بلکه دنیای پس از مرگ می‌دانند.

در نقد و بررسی فیلم پلتفرم 2  آنجا را شبیه به جهنم یا بهتر از است بگوییم جایی برای پاک کردن گناهان می‌دانند.

هر کدام از اشخاص زندانی که از اندکی خودآگاهی برخوردا شوند: 1.نشانه ها را می‌بینند. 2. از دریچه‌ی تاریک عبور می‌کنند. 3.با ابعاد واقعی تر مرگ خود روبه رو می‌شوند.

2.نظریه‌ای دیگر برای پایان پلتفرم 2 وجود دارد این است که بعد از نجات دادن بچه و ضربه هایی که به مغز پرمپوان خورد رد شدن از دریچه سیاه مرگ است و بقیه‌ی زندانی های 333 طبقه زنده هستند.

به همین دلیل خانمی که انتهای فیلم دست پرمپوان را می‌گیرد و از بچه جدایش می‌کند میگوید:

فقط اونها می‌تونن برن. سفر تو به پایان رسیده. ولی این پسر بچه هنوز یک شانس داره.

3. نظریه‌ دیگر، معتقد است همه قرار نیست بمیرند و آن سیاهی که در طبقه‌ی آخر قرار دارد یک راه خروج از توهمات است.

در نقد و بررسی فیلم پلتفرم 2 باید توجه داشته باشیم جورج و پرمپوان در سکانس آخر یکدیگر را می‌شناختند.

احتمالا همان پارتنری بودند که بخشی از دلیلشان به حضور در پلتفرم بود، است و همین احتمال توهم‌زا بودن قضیه را کمتر می‌کند.

 نقش بچه ها در The Platform 2 چه بود

از نظرم کودکان در نقد و بررسی فیلم پلتفرم 2 مهم ترین جایگاه را داشتند.

انگار همه‌چیز از آنها آغاز می‌شد و در عین حال آن کودکان هم در یک چرخه گیر افتاده بودند.

در دومین سری از پلتفرم با وضوح بیشتری سرنوشت را دیدیم. با اینکه جورج در قسمت اول تنها یکی از آنها را نجات داد حالا فهمیدیم کودکان زیادی در آنجا وجود دارند و انتخاب می‌شوند.

فهمیدن نقش بچه ها  از جایی آغاز شد که آنها پر محیطی شبیه به پایین دریچه‌ی سیاه پلتفرم بازی می‌کردند.

کودکان The Platform 2 با نظم و صلح کنار هم بازی می‌کردند؛ دور هم می‌دویدند و از سرسره پایین میرفتند( متوجه‌ی شباهت آن با سلول های بالای سرشان شدید؟ انگار داشتند آماده می‌شدند).

بعد هرج و مرج شد؛ به هم صدمه می‌زدند، گریه می‌کردند و بازی عملا نادیده گرفته و همه بر روی یکدیگر سوار می‌شدند تا سریع تر به خواسته‌ی نه چندان واضح خود برسند ( این هم شبیه به قسمت اول که جورج وارد طبقات شده بود می‌ماند).

نقش بچه ها در  The Platform 2 بحث برانگیز بود و یکی از قوی ترین نظریه ها بزرگ شدن بچه ها در پلتفرم است.

نقد و بررسی فیلم پلتفرم 2  / پایان پلتفرم

• در شورشی که طبقات بر علیه رهبر کردند یکی از آنها چنین گفت.

شورشی: حالا اون قدر بالغ هستیم که کسی بهمون امر و نهی نکنه؛ تمام عمرمون رویای آزادی داشتیم.

• این نشان می‌دهد آنها نه برای شش یا هفت ماه بلکه سالها در آنجا بوده‌اند و انتخاب شده‌، بزرگ شده و تعلیم دیده بودند تا برترین آنها وارد پلتفرم شوند.
• عدم حضور ساکنان پلتفرم در طبقات 300 و پایین تر از آن هم حاکی بر تایید همین قضیه است.

در انتها نقد و بررسی فیلم پلتفرم 2 باید دید قسمت جدیدی ساخته خواهد شد یا خیر زیرا پلتفرم دو هم مانند نسخه‌ی اول آن پایان تاثیر گذار و مشخصی نداشت.

بدون شک خیلی ها گمان می‌کنند پایان پلتفرم ضعیف بوده و نمی‌شود به آنها خرده گرفت.

تنها چند سکانس و کمتر از ده دقیقه به آنچه ما در پلتفرم یک دیده بودیم واقعا اضافه شد و تمام آنچه رخ داد قضایایی بود که با جورج هم احساس و دیده شد.

اما به هر صورت The Platform 2 و نسخه‌ی اول آن هم از نظر نقد اجتماعی و روانشناسی دارای معانی گوناگون و عمیقی بود؛ از جمله:

1. نابرابری اجتماعی
2. خرد کم و نابودی سلسله‌وار
3. عدم قبول رهبر حتی در موقعیت های بغرنج
4. ذات متفاوت آدمیان

رزیک پیشنهاد میکند دو قسمت پلتفرم را در لیست فیلم های آخر هفته‌تان قرار دهید.

منابع:

فیلم The Platform 2 (2024)

MASHABLE.COM