قدرت انتخاب طبق نقد بیزینس هاروارد، تفاوت بزرگ شما و اطرافیانتان است.
تصمیم گیری در زمان کوتاه برای موضوعات پیچیده نیاز به رعایت برخی اصول و البته تجربه دارد که ما در اینجا مستند ترین و کاربردی ترین موارد را با حقایق روانشناسی به شما خواهیم گفت.
5 ابزار افزایش قدرت انتخاب
دلیل اهمیت مهارت های افزایش قدرت انتخاب بخه سادهترین و اولین نیاز بشر، یعنی ادامهی حیات برمیگردد.
مهم نیست انتخاب شما برای انتخاب رشته مورد علاقه، مهاجرت، آینده شغلی یا عاشقانهتان باشد، برخورداری از قدرت انتخاب و روانشناسی تصمیم گیری باعث زندگی آسانتر و در نتیجه ادامهی نسل شما خواهد شد.
در اینجا 5 ابزار برای افزایش قدرت انتخاب آورده شده که میتوانید در گذر زمان و تمرین از همه آنها بهرهمند شوید:
1.ابعاد انتخاب شما چیست
- ابعاد انتخاب یعنی آیا این موضوع باید احساسی حل شود یا منطقی؟
- لازم است از صاحب نظران دیگر ایده بگیرید یا به تنهایی حل کنید؟
- موفقیت در این تصمیم با آثار بلند مدت شناسایی خواهد شد یا کوتاه مدت؟
بسیاری اوقات افراد دید درستی نسبت به ابعاد انتخاب خود ندارند و همین موضوع پیشامد تصمیمات اشتباه و سردرگمی افراد است.
ممکن است انتظار خوشبختی آنی در اثر تصمیمی داشته باشید که نیازمند صبوری بیشتر است؛
یا با احساسات و عواطف سعی در درک مسئله ای منطقی کنید.
از نظر روانشناسی، تصمیم گیری معمولا به درستی انجام میگیرد که ابعاد تصمیم خود را بشناسید و بر اساس انتظار صحیح واکنش نشان دهید.
2.اهمیت تصمیمتان را روشن کنید
- یکی از ساده ترین ابزار افزایش قدرت انتخاب، آگاهی از اهمیت و تاثیر انتخابتان بر زندگی شما است.
- در گروهدرمانی، زمانی که حرف از قدرت تصمیمگیری به میان میآید، یکی از قوی ترین موانع شما، بزرگنمایی و بیشاز اندازه مهم جلوه کردن موضوعی شاید خنثی یا بیاهمیت است.
- ممکن است زمانی که واقع بینانه به رشتهی تحصیلیتان بیندیشید ببینید میتوانید سه جایگزین منظقی و خوب هم در کنار رشته اصلی برای خودتان در نظر بگیرید.
- یا اگر از شغلتان راضی نیستید دیگر شرکت ها با بررسی رزومه شما خدمات بهتری ارائه خواهند داد.
- در نتیجه با روشن شدن اهمیت تصمیمتان میتوانید منطقی به دنبال راهحل های جدید باشید و استرس را از خودتان دور کنید.
3.تا کجا میتوانید این انتخاب را داشته باشید
- این گزینه بستگی زیادی به گزینهی بعدی یعنی: چه کسانی از شما حمایت میکنند، دارد.
- اگر انتخاب شما استقلال و خروج از دایره ی خانوادگی و دوستی است، تا حدودی سریع و با ضرب العجل همراه است.
- از طرفی دیگر اگر دیگران در کسب و کار یا احساسات شما شریک هستند باید به آنها و بازخوردشان توجه داشته باشید زیرا آسیب از سمت آنها انتخابهای شما را محدود میکنند.
4.از چه کسانی کمک بگیرید
- طبق نظر بیزینس هاروارد، اهیمت درخواست کمک مناسب یکی از راههایا فزایش قدرت انتخاب است.
- در روانشناسی تصمیمگیری با شناسایی و انتخاب افراد دارای صلاحیت برای مشورت از دغدغهتان کم شده و دیدی واضح و منطقی به موضوع پیدا خواهید کرد.
- از افرادی که در موضوع مورد انتخاب شما تجربه داشتند، بهطور موثر میتوانید کمک بگیرید.
- صاحب نظران باید به طور کامل به شبهه ها و پرسش های شما پاسخ دهند؛ مثلا مدیر خط تولید با آگاهی از افراد زیر نظرش بتواند مسیرهای جدید کسب و کار را پیشنهاد دهد.
- همینطور از نظر کسب و کار هاروارد بهترین کسانی که کمک میکنند، افرادی هستند که در ردیف جلو انجام امور ایستادهاند و پشت میز نشین ها نیستند.
5.موانع تصمیم گیری را بشناسید
- برخورداری از فلسفه در زندگی روزمره میتواند این منابع بالقوه و حتی بالفعل شدهی نامعلوم را کاوش کند.
- بسیاری از سفسطههای کلامی یا فرضیاتی که از کودکی در گوشتان خواندند سبب تصمیم گیری اشتباه میشود.
- مثلا اگر شروع کاری بد پیش رفت، در آن موفقیتی حاصل نخواهد شد ( جوجه رو اول پاییز میشمرن).
در قسمت بعدی چند نمونه از این موانع تصمیم گیری را شرح میدهیم.
دلایل ناتوانی در تصمیم گیری
مواقعی در زندگی همه هست که حضور پررنگِ شک و تردید، بهخصوص اگر با ضرب العجلی همراه شده، گریبان گیرشان میشود.
صرف نظر از تمام راهکار های پیچیده و آسانی که هر مجله یا کتابی در اختیارتان میگذارد از جمله استفاده از چنین ابزار هایی برای کاهش خطر تصمیمگیری:
- برنامه ریزی برای آینده
- مشخص کردن اهداف ارزشمند و حذف سایر موضوعات
- توجه به هزینه و منفعت هر تصمیم
- انجام مورد انتخاب شده و بررسی نتایح آن
- بررسی موانع و راههای پیشرفت
باید بتوانید به طور شخصی و در زمان تنگنا، موانع تصمیم گیری را شناسایی کنید تا قدرت انتخاب بیشتری داشته باشید.
موارد پیش تر ذکر شده مورد قبول آزمایشات روانشناسی میدانی بوده اما همیشه کارساز نیست زیرا منحصر برای شما طراحی نشده!
قبل از آن و در مواقع آرامش میتوانید اما یک سری موانع اساسی و پایه را بشناسید تا در موقعیتِ خاص خودتان از آنها اجتناب کنید.
موانع تصمیم درست و به موقع
برخی از موارد که سبب ناتوانی در تصمیم گیری میشود شامل:
- سوگیری تأیید: جستجوی اطلاعاتی که باورهای موجود را تأیید میکند و بیتوجهی به سایر دیدگاهها
- تأثیر عاطفی: احساسات می توانند قضاوت ما را تیره و تار و تفکر منطقی را دشوار کند. ترس شدید، کنترلگری و اضطراب از جمله این هیجانات هستند.
- لنگر انداختن: تکیه بیش از حد به اولین بخش از اطلاعات ارائهشده. معمولا زمان خستگی و طولانی شدن فرایند یک موضوع، اتفاق میافتد.
- اثر قاب بندی: نمایه خاص و ناکاملی از شواهد را در نظر گرفتن. تنها به بخش خاصی از منابع کنار هم گرد آمده توجه کردن.
- اشتباه در هزینه غرق شده: عادت به تکرار تصمیمات قبلی. افرادی فاقد روحیه ریسک پذیری و عدم برخورداری از تفکر انتقادی، از این پیش فرض استفاده میکنند.
- پارادوکس انتخاب: انتخاب های متعدد منجر فلج تصمیم گیری و کاهش رضایت از انتخاب ها میشود. برای شما پیش آمده که زمانی که ده تا انتخاب داشتید تصمیم گیری برایتان سخت تر از انتخاب میان دو تای آنها بوده.
- نفوذ تصمیم گیری: خیل تفکر و فعل اکثریت باعث تصمیم شما به همان سو شود.
- خستگی تصمیم: مواقعی که طولانی مدت با تصمیمات مهم و جدی سرو کار دارید به این خطا ممکن است دچار شوید. بهترین راه اندکی دور شدن و درخواست کمک است.
بهترین راه این است که برای تصمیمات روزمره به پاسخ های خودکار اکتفا کنید و تصمیمات پیچیده را سادهسازی کنید.
چرا تصمیم گیری کار مهمی است
فیلسوف میمونیدس گفت:
خطر یک تصمیم اشتباه بر وحشت عدم تصمیم ترجیح دارد.
همینطور که از این گزیده سخن برمیآید، انجام هر کاری، بهتر از انفعال و ماندن در پله اول با نشخوار ذهنی یا عصبانیت همراه با هیچ کاری نکردن، است.
روانشناسان متفقالقول هستند که ما دو درس از قدرت انتخاب و در نهایت تصمیم گیری، خواهیم داشت:
- اگر تصمیمگیری ما منجر به شکست شد، راههای پیروزی از سر راه برداشتن موانعیست که حال برای ما روشن است
- در صورتی هم که به موفقیت گرویده شود، مسیر فراخ تر و گسترهتری برای اقدامات بعدی پیش روی فرد گشوده شده.
ما هر روزه بیش از صد ها تصمیم میگیریم، جالب است که اگر توجه کنید حتی برخی از تصمیمات خودکار و کوچک ما روزمان را توصیف میکند.
مثلا تهیه صبحانهی مقوی و ناهاری سالم در محل کار یا دانشگاه، به تقویت ذهنی و ارتباط موثر، کمک خواهد کرد.
عوامل موثر بر تصمیم گیری خوب
1.منطق به معنای نفی احساس نیست
شروع این بخش را با مثال منطقی شروع میکنیم.
سقراط به عنوان یکی از کنجکاو ترین شخصیتهای تاریخ فلسفه تصمیم گیری را پس از تمام پرسشهای سقراطی خود و در نتیجهی کندوکاو های روانی خود و فرد مقابل میدانست.
یک انتخاب منطقی یعنی؛ در نظر گرفتن ابعاد احساسی، مسئولیتها و چشمانداز نسبتا قابل پیش بینی برای مواجه با پیامد های تصمیم گیری.
مثال منطقی تصمیمگیری یعنی به اندازهای که به ترس از رها شدن و گریه و زاری خود اهمیت میدهید به احساس امنیت و فاکتور های منطقی هم برای افزایش قدرت انتخاب و یک تصمیم همهجانبه توجه کنید.
2.دیدگاه همهجانبه، مرحم تردید
تیم بیزینس هاروارد تردید را معضلی کوچک و قابل حل اما در مواقعی که حل نشود مانعی بزرگ در موفقیت های زندگی عنوان کرد.
آنها معتقدند انسانهای موفق به خوبی خود را با کسانی که کمک خواهند رساند، مرتبط میکنند و زمانی که به تصمیمگیری های پیچیده نیاز است، دیدی التقاطی و چنوجهی به مسائل دارند.
تا زمانی که نتوانید این 3 عنصر را به کار ببندید همیشه تردید خواهید داشت:
- دانش کافی
- همکاری با افراد واجد شرایط
- تصمیمگیری به موقع ولو با ریسک
3.با سوگ تصمیمات خود کنار بیایید
یکی از عوامل موثر تصمیمگیری خوب و بدون تردید درک این قاعده است که:
با به دست آوردن، قطعا منابعی را هم از دست خواهید داد.
- خانواده، شغل خوب، حفظ دوستان، صداقت و پشتکار، ورزش، مهم نیست شما تا چه اندازه تلاش کنید همه ی آنها را در دایره اهمیت خود به طور مساوی نگه دارد؛
- برای به دست آوردن موفقیت کامل در هر یک از این ارزشهای زندگی باید انرژی و وقت کمتری برای سایرین اختصاص دهید.
- بزرگترین و موفق ترین تصمیم گیرندگان که از قدرت انتخاب بالایی برخوردارند برای سوگ موفقیت های خود آماده هستند.
مثلا برای راهاندازی یک شرکت کسب و کار شما زمان کمتری را با خانواده، ورزش و سبک زندگی آسوده خواهید داشت.
نتیجهگیری
تصمیم گیری درست و قدرت انتخاب به عواملی بستگی دارد که به طور اخص منحصر به فرد خواهد بود از جمله:
- سوگیریهای ذهنی
- ابزار های استفاده شدنی برای کسب مهارت تصمیم گیری
- و درک درست از آنچه پس از تصمیمتان به دست خواهید آورد و از دست خواهید داد
با توجه به این عوامل، برای افزایش قدرت انتخاب و تصمیم گیری مطلوب تر میتوانید به دو وجهه آن توجه کنید:
- از نظر افراد واجد صلاحیت بهره ببرید؛ کسانی که معمولا نزدیک تر به فرایند تولید یا ارائه خدمات و احساسات مورد نظرتان هستند نه پشت میز نشین ها
- دیدگاه التقاطی داشته باشید؛ تایید به همان اندازه که رد نظر ما مهم است، از اهمیت برخوردار است. نسبت به آنها باز باشید.
منابع:
بدون دیدگاه