روانشناسان تحقیقات زیادی در مورد تفسیر نقاشی کودکان انجام داده اند. آنها معتقدند چون کودکان از احساسات خود آگاه نیستند و نمی توانند آنها را به زبان بیان کنند، نقاشی راه خوبی برای درک لایه زیرین ذهن کودکان است.
از طریق شکل، شدت ضربات، رنگ، اندازه و موقعیت چیزی که کودک میکشد، ما میتوانیم چیزهای زیادی درباره او، مانند ترسها، امیدها، رویاها یا شادیها کشف کنیم. و شخصیت و رابطه آنها با دنیا را درک کنید.
چرا درک نقاشی های کودکان مهم است؟
درک و تفسیر نقاشی کودکان، برای تعیین اینکه آیا نقاشی با سن مربوطه کودک مناسب است یا خیر، مهم است.
درک اینکه چرا کودک نقاشی را به شیوه ای معین از نظر ابزارهای طراحی، انتخاب اشیا، توزیع فضایی آنها در صفحه و اینکه چرا این رنگ های خاص را انتخاب کرده است، می تواند نمایه شخصیت گسترده ای را ارائه دهد که عملکرد کودک را در موارد مختلف پوشش می دهد. هچنین این روش برای کودکانی که به کشور دیگری مهاجرت کرده اند و درحال حاضر از نظر روانی مساعد نیستند، بسیار کار آمد هست.
همچنین برای درک احساسات و عواطفی که کودک ممکن است تحمل کند و در عین حال قادر به بیان کلمات نیست، بسیار مهم است. تفسیر نقاشی، به درمان تروما و فوبیا هایی که کودک در بزرگسالی به آن ها ممکن است دچار شود نیز کمک می کند.
تفسیر نقاشی کودکان به چه شکل است؟
همانطور که قبلا ذکر شد، برخی از عوامل در تفسیر نقاشی کودکان مهم هستند:
- برداشت اول
- کامل بودن
- اندازه
- موقعیت
- رنگ ها
برداشت اول:
اولین نگاه به عکس کودک باعث می شود احساس افسردگی یا هیجان کنید؟ پاسخ به این سوال اولین سرنخ را از طرز فکر کودک به شما می دهد.
کامل بودن:
اگر نقاشی ناقص باشد یا شامل خطوط مردد باشد، نشان دهنده نیاز به تشویق است و کودکی ناامن را نشان می دهد. نقاشی های ناقص نشانه شخصیت تکانشی است. همچنین، بسیاری از اصلاحات و پاک کردن نشان دهنده سطح بالایی از اضطراب است.
اندازه:
اگر یک شی در اندازه بزرگ طراحی شود به این معنی است که مهم است و قدرت زیادی در ذهن کودک دارد. از این رو، یک شی کوچک برعکس است.
موقعیت:
جایی که کودک در حال نقاشی در صفحه است می تواند طرز فکر او را نشان دهد و در تفسیر نقاشی کودکان دارای اهمیت زیادی است. به عنوان مثال، نقاشی در سمت چپ صفحه نشان دهنده یک کودک خجالتی و درونگرا است.
رنگ ها:
کودک رنگ را بر اساس روحیه و ذهن خود انتخاب می کند. رنگ زمانی قابل تفسیر است که در تمام نقاشی های کودک غالب باشد، نه فقط در یکی. این موردی است که در زیر به تفصیل در مورد آن صحبت خواهیم کرد!
به طور کلی، رنگ های روشن نشان دهنده آرامش و آرامش درونی است و بچه ها با احساسات خود در ارتباط هستند. از سوی دیگر، رنگ های فشرده و متلاطم، مثل قرمز شدن شکلی که قبلا زرد شده بود، نشان دهنده درگیری و پریشانی داخلی است.
در طبقه بندی دیگری رنگ ها به دو گروه رنگ های گرم و رنگ های سرد تقسیم می شوند. رنگ های گرم شامل قرمز، زرد و نارنجی، تحریک کننده و باعث فعالیت می شوند. آنها نور و شادی را القا می کنند. از سوی دیگر، رنگ های سرد، از جمله آبی، بنفش و سبز نشان دهنده حالت های منفعل و غمگینی هستند. رنگهای گرم نشاندهنده برونگرایی و رنگهای سرد نشاندهنده درونگرایی هستند.
تفاوت تفسیر نقاشی در دختر و پسر
دختران معمولاً اشکال گرد از جمله گل ها و قلب ها را می کشند، در حالی که زاویه ها، جعبه ها و خطوط صاف تر، همراه با اتومبیل، اتوبوس و غیره از ویژگی های پسران است.
به عقیده عامه، دختران بیشتر از پسرها از رنگ ها استفاده می کنند. آنها همچنین تمایل به استفاده از رنگ های گرم تری دارند، در حالی که پسران رنگ های سردتری مانند آبی و غیره را ترجیح می دهند.
یک کودک عادی به طور متوسط از 5 رنگ مختلف در نقاشی های خود استفاده می کند. در حالی که کودک گوشه گیر بیش از یک یا دو رنگ استفاده نمی کند.
به غیر از این، به نظر می رسد تفاوت معنی داری بین پسران و دختران هنگام نقاشی وجود ندارد.
روانشناسی و نماد رنگ در نقاشی کودکان
ساده ترین مرحله برای تفسیر نقاشی های کودک، دانستن رنگ هاست! بنابراین، نظر شما در مورد اینکه چگونه رنگ ها شخصیت کودک شما را نشان می دهند چیست؟
سبز:
این رنگ معانی کلی دارد: امید، آرامش و حس هماهنگی. در نقاشی های آرام و حساس کودک، رنگ سبز غالب است. این نشان دهنده تمایل کودک به دوست داشته شدن و مورد توجه قرار گرفتن است و استفاده بیش از حد از این رنگ می تواند نشانه ای از اختلال اضطراب جدایی یا وابستگی زیاد باشد.
آبی:
معانی جهانی آبی رفاه و آرامش است. این مورد علاقه یک کودک خجالتی و درونگرا و همچنین یک کودک حساس و متفکر است. استفاده بیش از حد از رنگ آبی می تواند نشانه وضعیتی به نام شب ادراری باشد. رنگ آبی می تواند حس خلاقیت را در کودکان افزایش دهد.
صورتی:
صورتی نشان دهنده آرامش، تعادل و احساسات است. کودکانی که دوست دارند در دنیای خیالی زندگی کنند، از این استفاده می کنند، فرقی نمی کند پسر باشند یا دختر. این رنگ تخیل است بنابراین استفاده مکرر از این رنگ نشان دهنده نیاز کودک به فرار از واقعیت است.
زرد:
رنگ زرد نماد شادی، خوش بینی، اجتماعی بودن، امید و انرژی است. این رنگ با ویژگی های دوران کودکی است. استفاده معمولی از رنگ زرد کودکان شاد و سرزنده را نشان می دهد، اما استفاده مکرر از آن تنش در محیط یا مشکلات اقتدار را نشان می دهد.
بنفش:
این ترکیب قرمز و آبی است که تضاد و تمایلات همگن را نشان می دهد. اگر این رنگ در نقاشی غالب باشد، مالیخولیا حدس قوی است و نارضایتی حیاتی وجود دارد که باید زودتر اقدامی انجام شود.
قرمز:
قرمز یک رنگ تحریک کننده است. در نقاشی های کودکان رایج است. رنگ قرمز را می توان به دو صورت مختلف تفسیر کرد: اگر در حد متوسط استفاده شود، انرژی و اشتیاق را توصیف می کند. اما اگر بیش از حد استفاده شود می تواند نشان دهنده عدم تعادل، خصومت، پرخاشگری و تمایل به ابراز احساسات باشد.
قهوه ای:
این رنگ نشان دهنده مسئولیت است. به همین دلیل است که کودکان منطقی و محتاط بیشتر از این رنگ استفاده می کنند. استفاده بیش از حد از رنگ قهوه ای نشان می دهد که کودک، تحت مسئولیت های نامناسب سن قرار گرفته است.
نارنجی:
نارنجی نشان دهنده تمایل به پیشرفت یا کودکی است که نیاز به تماس با مردم دارد. هنگامی که کودکی بیش از حد از رنگ نارنجی استفاده می کند، می تواند پرخاشگری و تحریک پذیری نشان دهد.
سفید:
یکی از رنگ های خنثی است، حضور چشمگیر رنگ سفید نشان دهنده خلاء عاطفی و ناتوانی در بیان احساسات است. (البته جای خالی نقاشی ها طبیعی است) یادمون باشد کمبود رنگ نشان دهنده خلاء عاطفی و تمایلات ضد اجتماعی است.
مشکی:
بر اساس برخی تحقیقات، این رنگ نشان دهنده اضطراب، غم و ناامیدی در کودک است. و بر اساس برخی دیگر، با عزت نفس و اعتماد به نفس مرتبط است. علیرغم این درگیری، هر دو معتقدند که یک نقاشی بسیار تیره یک علامت هشدار است!
کودکان خردسال در نقاشی های خود کمتر از مداد سیاه استفاده می کنند حتی برای کشیدن شکل، طبیعی است و نشان می دهد که جنبه عاطفی بر روشنفکری غالب است.
با گذشت زمان، کودکان به تدریج از مداد سیاه برای کشیدن یک شکل استفاده می کنند. پس یعنی بعد فکری بر جنبه عاطفی غلبه دارد.
خاکستری:
رنگی خنثی است و مانند رنگ سفید ناتوانی در بیان احساسات را نشان می دهد.
هشدار: وقتی متوجه میشوید فرزندتان مدام طرحهای رنگی تک رنگ میکشد، باید مراقب کوررنگی، اختلالات عصبی و سایر اختلالات روانی باشید.
نماد های نقاشی کودک بیانگر چیست؟
مانند رنگ ها، موضوع و نماد نقاشی های کودک شما، می تواند با توجه به روانشناسی کودک معنای نمادینی داشته باشد. کودکان بینهایت خلاقیت دارند و میتوانند موضوعات بسیار متنوعی را ترسیم کنند.
با این حال، تعدادی از موضوعات وجود دارد که معمولاً توسط بچه ها ترسیم می شود:
- سلف پرتره
- خانواده
- خانه
- درخت
- خورشید
- ابر و باران
- نقاشی های نگران کننده یا نامناسب
سلف پرتره
هر بخش از اعضای بدن انسان در نقاشی کودکان، دارای یک معنا نمادینی است که بودن و نبودنشان در تفسیر تاثیر زیادی دارد.
- گوشها: نبود آنها نشاندهنده تمایل کمی برای گوش دادن به دیگران است.
- دهان: نبود آن به این معنی است که چیزی وجود دارد که کودک نمی خواهد بگوید.
- دست ها: وقتی بزرگ هستند، نشان دهنده رفتن به سمت دیگران و رابطه با افراد دیگر هستند.
- بازوها یا پاها: نبود آنها نشاندهنده ناپختگی است، هنوز کاملاً به والدین وابسته هستند یا هنوز شخصیتی متمایز و جدا از مادر ایجاد نکردهاند.
یکی دیگر از جزئیات مهم این است که بررسی کنید آیا کودک شما روی برخی از قسمت های بدن تیره تر از بقیه بدن سایه می اندازد یا خیر. این می تواند به معنای درک تغییر یافته ای باشد که آنها خود را چگونه می بینند.
خانواده
پرتره های خانوادگی احتمالاً رایج ترین نقاشی هستند که توسط یک کودک انجام می شود. به این ترتیب، این آثار هنری می توانند با اطلاعات پنهانی در مورد احساس کودک شما و آنچه که فکر می کند پر شوند. همچنین این نوع نقاشی طرحواره رها شدن را نیز میتواند در کودک نشان دهد.
برخی از سؤالات عمومی برای یافتن پاسخ در هنگام نگاه کردن به هنر کودک عبارتند از:
- آیا همه اعضای خانواده در پرتره گنجانده شده است؟
- آیا کودک در کنار یکی از اعضای خانواده به تصویر کشیده شده است یا از گروه جدا شده است؟
- کودک در نقاشی کنار چه کسی ایستاده است؟
- بزرگترین عضو خانواده در آثار هنری کیست؟
- آیا خانواده بیکار است یا مشغول به فعالیت هستند؟
برخی از پاسخ ها ممکن است از نقاشی مشخص نباشند. اگر اینطور است، درخواست از فرزندتان برای توضیح برخی از عناصر کار هنری خود می تواند بسیار مفید باشد.
بر اساس پاسخ به سؤالات فوق، موارد زیر به طور کلی در روانشناسی کودک صادق است:
- یکی از اعضای خانواده غایب ممکن است به درگیری بین او و کودک اشاره کند.
- اگر کودک جدا از گروه ترسیم شود، این می تواند به این معنی باشد که کودک در یک محیط آشفته زندگی می کند.
- کودک به طور کلی در کنار یکی از اعضای خانواده که احساس می کند بیشتر به او نزدیک است می ایستد.
- اندازه معمولاً توسط کودکان برای نشان دادن اهمیت عضو خانواده استفاده می شود (توافق کلی این است که بزرگ ترین آنها رهبر خانواده است)
- اگر خانواده در نقاشی، برای تکمیل یک فعالیت با هم همکاری می کنند، این نشانه آن است که روحیه کار تیمی خوبی در خانه وجود دارد.
- جنبه دیگری که باید در نظر گرفت این است که آیا اعضای خانواده به تصویر کشیده شده لبخند می زنند یا چهره ای عصبانی دارند.
خانه
خانه ها یکی از اولین چیزهایی است که کودکان ترسیم می کنند. توافق کلی در مورد روانشناسان کودک این است که خانه ها می توانند نمایانگر این باشند که کودکان چگونه زندگی خانوادگی خود را می بینند.
در این زمینه، یکی از اصلی ترین مواردی که باید به آن توجه کرد، تعداد پنجره ها یا عدم وجود آنها است.
خانه ای با تعداد پنجره های زیاد است، ممکن است پیامی پنهان از سوی کودک باشد که آرزو می کند دیگران بتوانند آنچه را که در خانه اتفاق می افتد ببینند. از سوی دیگر، نبود پنجره ممکن است به مشکل در باز بودن یا برقراری ارتباط اشاره کند.
یکی دیگر از جزئیات بسیار مهم درب است. در نقاشیهای خانه کودکان، درب ممکن است معانی زیادی داشته باشد، اما عمدتاً نشاندهنده ورودی یا به عبارت عاطفی، دروازه ورود به دنیای درونی کودک است. به عبارت دیگر، روشهای مختلف کشیدن در میتواند میزان دسترسی عاطفی کودک یا گشودگی او به گفتگوی عاطفی با دیگران را نشان دهد.
به طور کلی، هر چه یک خانه طراحی شده جزئیات استاندارد بیشتری داشته باشد، احتمال اینکه محیط خانه کودک آرام و شاد باشد، بیشتر می شود.
همچنین هر چه جزئیات بیشتر باشد، مثلاً یک دودکش، گل یا جاده، احساس آرامش و شادی بیشتر می شود.
درخت
درخت یکی دیگر از عناصر کلاسیک است که در روانشناسی کودک برای ارزیابی بهزیستی ذهنی کودک استفاده می شود.
به عقیده اکثر افراد، درخت را می توان به عنوان نمایشی بصری از پیوند با عمیق ترین بخش کودک با خودش، تفسیر کرد.
وقتی تنه تناسب خوبی داشته باشد، با شاخههای بزرگ، این به برونگرایی تبدیل میشود. در حالی که شاخه های کوچک یک روح ترسناک را پنهان می کنند.
ریشه ها نشان دهنده یک پایه خانواده محکم است. و بهترین ها وجود برگ و میوه است که غلبه آنها نسبت به تنه نشان دهنده خیال پردازی است.
خورشید
خورشید یکی دیگر از عناصر کلاسیک نقاشی کودکان است. در اکثر موارد، خورشید به عنوان یک عنصر مثبت دیده می شود، به خصوص اگر با چهره ای شاد یا لبخند و در ناحیه وسط کاغذ کشیده شود.
اما اگر یک خورشید جزئی، اغلب در گوشه بالای نقاشی باشد، میتواند نشانههایی از اضطراب در مورد شخصیتهای اقتدار را نشان دهد.
خورشیدی که به سختی از آسمان ابری می گذرد می تواند نشانه هایی از افسردگی و شاید حتی احساس ناامیدی در موقعیت آنها را نشان دهد.
ابر و باران
به طور گسترده پذیرفته شده است که وجود ابرها، به خصوص اگر تاریک باشد، و باران در نقاشی ممکن است نشانه ای باشد که کودک شما نسبت به چیزی کمی احساس اضطراب می کند.
این امر به ویژه در صورتی صادق است که او خود را در کنار یا زیر ابرها بکشد.
نقاشی های نگران کننده یا نامناسب
مواردی وجود دارد که در اولین برداشت شما، مشخص است که نقاشی به توجه شما نیاز دارد و با توجه به این نکات میتوان مشکلات روحی کودکان را درمان کرد.
زمانی است که فقط با نگاه کردن به نقاشی احساس ناراحتی می کنید.
برخی از این نقاشیها ممکن است لزوماً علامت هشداری نباشند. به عنوان مثال، بسیاری از کودکان دوست دارند هیولا بکشند. این بدان معنا نیست که مشکلی در آنها وجود دارد. این فقط می تواند نتیجه کارتونی باشد که آنها در تلویزیون یا یوتیوب تماشا کرده اند.
در برخی موارد دیگر، جنبه منفی نقاشی ممکن است چشمگیرتر باشد. قبلاً در مورد اینکه چگونه کشیدن افراد خشمگین، به خصوص اگر اعضای خانواده، ممکن است نشانه ای از تجربه یک آسیب عاطفی کودک باشد، نوشتم.
متأسفانه، ترسیم سوژه های نامناسب یا صحنه های خشونت آمیز از این هم جدی تر است. از یک طرف، طبیعی است که کودکان در مراحل رشد خود، صحنه های نامناسب و خشونت آمیز را ترسیم کنند.
اگر متوجه تعدادی نقاشی نامناسب یا خشونت آمیز شدید، احتمالاً زمان آن فرا رسیده است که مسائل را جدی تر بگیرید و توسط خودتان یا با کمک یک فرد واجد شرایط به طور کامل بررسی کنید.
کلام آخر
نقاشی یکی از راه هایی است که می توانیم احساسات و عواطف کودک را بدانیم. با تفسیر نقاشی کودکان، مشاهده میکنیم که موارد اغلب تکرار می شوند. بهتر است از کودک بخواهیم نقاشی خود را توضیح دهد زیرا می توانیم موثق ترین اطلاعات را داشته باشیم و تفسیرمان دقیق تر می شود. و برای تفسیر، می توانیم از روانشناسان کمک بگیریم که قوانین تفسیر نقاشی کودکان را بهتر می دانند.
بدون دیدگاه