برای پاسخ به چرا دلبسته میشیم لازم به ذکر است؛
- دلبستگی رفتاری ست که ما نسبت به دیگران انجام میدهیم؛
- فکری که هنگام کمک گرفتن به ذهنمان خطور میکند؛
- و باور به میزان موثر بودن درخواست هایمان و بیان کردن آن.
چرا دلبسته میشویم؟
تحقیقات دلبستگی از سال 1980 انجام شده که نتایج جالب توجهی در میان میگذارد.
نشان میدهد افراد در سالهای اولیه کودکی تمایلات متفاوت برای ارتباطات نشان میدهند.
اولین نیاز هر کودکی مراقبت و توجه از سمت والدین خود و احتمالا، بیشتر مادر است.
هنگامی که نیاز های اساسی کودک بیش از حد برآورده شود، اصلا اهمیتی داده نشود یا متعادل برخورد شود سبک های متفاوت دلبستگی به وجود می آید.
دلبستگی که از رفع نیاز های اساسی می آید و به فطرت انسانی برمیگردد.
کودک وقتی متوجه میشود با هربار احساس گرسنگی یا تشنگی و خطر، با رفتار های معینی که نشان میدهد والد به سراغش آمده و آن نیاز یا خطر را برطرف میکند به او حس دلبستگی پیدا میکند.
پس چرا دلبسته میشویم؟ با اولین ارتباطاتی که با والدین شکل میدهیم و به دنبال رفع نیاز هستیم این دلبستگی به وجود می آید.
1.دلبستگی ایمن در کودکان
اگر شرایط رفع نیاز های فیزیولوژیک و ایجاد امنیت در سالهای اولیه کودکی به خوبی انجام شود به طوری که کودک با حس اطمینان به دنیا و خودش بزرگ شود دلبستگی که دارد از نوع ایمن خواهد بود.
کودکان با دلبستگی ایمن برخلاف ناامین میتوانند نبود فیزیکی شخصی را درک کنند و همچنان او را دوست بدارند.
با تنها شدن برای مدتی حس از دست دادن، ترس و اندوه و عصبانیت عمیق حس نمیکنند و هنگامی که مراقب اولیه برمیگردد با پرخاش یا ترسِ از دست رفتنش، رفتاری با هیجان منفی بروز نمیدهد.
شرایط زیر منجر به دلبستگی از نوع ایمن میشود:
- والدینی که آگاهی از رشد کودک دارند.
- پدرو مادر مدام عوض نمیشوند.
- به مقدار کافی در دسترس هستند.
- همچنین هنگامی که باید به نیاز های کودک رسیدگی میشود.
- محیط کودک که در آن شروع به کشف میکند امن و دارای امکانات کافی ست.
- رفع تمایلات کودک گاها همراه با شکست هایی چه بسا ساختگی ست.
2.دلبستگی ناایمن در کودکان
شرایط زیر منجر به دلبستگی از نوع ناایمنِ اضطرابی، اجتنابی یا اضطرابی اجتنابی میشود:
- پدر و مادرانی که در به علت شغل یا عارضه ی پزشکی در دسترس نیستند.
- هنگامی که پدر و مادر هست اما پرخاشگری نشان میدهد.
- مراقبین اولیه عوض میشوند.
- محیطی که کودک در آن است ایمن نیست.
آن دسته کودکان با سبک دلبستگی ناایمن یا از والد جدایی میورزند یا بیش از حد دنبال او میروند.
آزمایش دلبستگی
یکی از قدیمی ترین شواهد انواع دلبستگی که ارتباط مستقیم با فرزند پروری دارد در این آزمایش مشاهده شد.
مادران و فرزندان در اتاقی بازی میکردند بعد از دقایقی مادر یا مراقب اولیه آنجا را ترک و پس از چند دقیقه برگشت.
پس از بازگشت مادر سه نوع برخورد از کودکان مختلف دیده شد:
- فرزندانی که با خشنودی سمت مادر برگشتند و تقاضای محبت کردند (دلبسته ایمن).
- کودکانی که به محض بیرون رفتن شروع به بی قراری و گریه و جیغ میکردند و وقتی مادر برمیگشت دیگر از کنار او تکان نمیخوردند (دلبسته اضطرابی).
- و دسته ی آخر که بعد از برگشت مادر با اینکه تا کنون گریه کرده و جیغ میزدند از مراقب خود فاصله میگرفتند (دلبسته اجتنابی).
پس دلایل هر مدل از این سبک های دلبستگی رفتار والدین در فرزند پروری کودک است.
دلبستگی در بزرگسالی
نتایج روانشناسان نشان داده که هر مدل دلبستگی در کودکی، به همان سبک در روابط عاشقانه بزرگسالی نیز بروز پیدا میکند.
فروید میگوید: هیچ چیزی از بین نمیرود تنها از شکلی به شکل دیگر در می آید.
احتمالا به همین دلیل این روانکاو اتریشی اظهار داشت پسران در همسران خود دنبال ویژگی های مشترک با مادر خود هستند.
برای پاسخ به چرا دلبسته میشیم از ذهنیت کودکی که به دلبستگی اولیه برمیگردد استفاده میکند.
مثلا شخصی با دلبستگی ناامین اضطرابی مدام نگران از دست دادن همسر خود هست.
همه جا مواظبش است و اگر از او جدا شود بسیار حالش بد میشود.
دلبسته اجتنابی همان افرادی هستند که نمیتوانند در روابط عمیق شوند.
حس نزدیکی به دیگران باعث میشود تصور کنند دیوار دفاعی که دور خود و دنیایشان کشیده اند در حال ترک خوردن است.
افراد با سبک دلبستگی اجتنابی_ اضطرابی با اینکه نزدیکی دیگران را میجویند و نیاز شدید به این مسئله دارند همین طور مواقعی بسیار منزوی میشوند.
علت زود دلبسته شدن
چرا دلبسته میشیم ؟ چرا هر بار رفتار اشتباه با پارتنر خود داریم؟
چه دلیلی دارد من اغلب اوقات حس کنم قرار است تنها بمانم؟ یا فقط منم که نزدیکی زیاد حتی با کسانی که سالهاست میشناسم را دوست ندارم؟
هر گاه در روابط زیاد با این چالش ها برخورد کردید لازم است توجه کنید ممکن است این به خاطر سبک دلبستگی اشتباهی باشد که دارید.
خرده ای نمیشود از والدین گرفت. آنها گاها میخواهند بهترین باشند و یادشان میروند بهترینی وجود ندارد.
فرزند پروری شبیه راه رفتن روی چاقوی دو لبه ست از هر سمتی اضافه کاری باشد، اثرات مخربی به بار خواهد آورد.
باید جهانمان را دوباره و از اول بسازیم. بدانیم افراد ایمن را از ناامین چه طور میشود تشخیص داد. چرا که بودن با افرادی با سبک های دلبستگی ناامین باعث فعال شدن عملکرد منفی ما نیز میشود.
همچنین خودمان نیز ممکن است به عنوان یک فرد با این سبک های دلبستگی ناایمن باشیم که نیاز به بازسازی شناختی دوباره دارد.
البته که کار بسیار چالش برانگیزی ست و اگر نتوانستید انجام دهید نیاز است به یک متخصص در حوزه سلامت روان مراجعه کنید.
ما جذب افراد خاصی میشویم
زمانی که دچار عذاب و احساس ناامنی هستیم چرا دلبسته میشیم ؟
آنطور که مجله ی سلامت آمریکا میگوید: دولت برای کم کردن انزوا به روابط بین فردی، دیدار با خانواده و دوستان و وقت خالی بیشتر سیاست گذاری هایی انجام داده.
از قرار معلوم ارتباط داشتن با افراد یک مسئله ی از پیش جاافتاده و نیاز اجتماعی همه ی ماست. اما ایا این درست است که ما جذب افراد خاصی میشویم؟
مثلا وقتی حالمان بد هست، از یک رابطه ی شکست خورده بیرون آمده ایم یا مشکلات اقتصادی دیوار دورمان کشیده آدمهایی با چالش های عجیب غریب و بدتر از همیشه نزدیکمان میشود؟
ممکن است درست باشد. چون ما اگر در یک شرایط اشتباه بزرگ شده باشیم به نسبت دنیا را همانقدر اشتباه ببینیم، با نزدیک شدن افراد همینقدر اشتباه حس نزدیکی به آنها میکنیم و اجازه میدهیم وارد حریم خصوصی ما شودند.
گزارش های دلبستگی در بزرگسالی
در خصوص ابعاد دلبستگی در بزرگسالی، افراد گزارش های متفاوتی از نزدیکی به دیگران داده اند که سبک های متفاوت شان را نشان میدهد:
افراد وابسته ایمن، تمایل دارند به طور کلی احساس تنهایی کمتری را گزارش کنند.
آنها به دیگران نزدیک میشوند، در کنار خطوط مشخص رابطه، از صمیمیت لذت میبرند و ارتباطی موثر دارند.
افراد با دلبستگی ایمن تصور میکنند میتوانند از دیگران کمک بگیرند.
در صورت نیاز، دیگران به آنها کمک میکنند.
افراد دلبسته مضطرب تمایل بیشتری به گزارش تنهایی دارند، به خصوص در روابط با خانواده و دوستان.
افراد وابسته اجتنابی هم بیشتر گزارش تنهایی دادند، که این مورد کمی عجیب است.
زیرا اگر به طور مختصر نگاه کنیم آنها خود انزوای خویش را دوست دارند و از نزدیکی دیگران استقبال نمیکنند.
اما حسی که در نهایت گزارش میدهند برعکس این آسودگی برای انزواست. به ویژه در روابط با خانواده و شرکای عاشقانه.
افراد مضطرب اجتنابی نیز تمایل بیشتری به گزارش تنهایی دارند، به خصوص در روابط دوستانه نزدیک.
نتیجه گیری:
برای دانستن اینکه چرا دلبسته میشیم یا به افراد اشتباهی جذب میشویم باید خطاهای ذهنی که از کودکی در ما به وجود آمده را بشناسیم.
با آگاهی از آنها به تصحیح آن و ایجاد ارتباطات موثر انسانی و عاشقانه میپردازیم.
سه مدل سبک دلبستگی ناایمن و علائم آن توضیح داده شد با کندوکاو در آن به خودشناسی میتوان رسید.
منابع:
کتاب DSMTR
بدون دیدگاه