همراهی با انفعال و سرکوب احساسات به دلایل متفاوت از جمله ترس از مواجهه با دیگران، مخالفت در برابر اجتماع و دوری از دردسر ممکن است باعث مشکلات بیشتر زندگی از جمله عادت به خشم سرد شده و ابتلا به اضطراب و افسردگی را پیشبینی کند.
خشم سرد در مقابل خشم داغ، به سکوت در هنگام عصبانیت، رفتار منفعلانه و کینهتوزی، سبب اختلال در روابط اجتماعی، شغلی، عاطفی و حتی ارتباط با درون فرد، گفته میشود.
ما در این مقاله راجع به دلیل خشم فرو خورده و افرادی که وقتی عصبانی هستند سکوت میکنند صحبت کرده و راهحلهای ممکن برای خشم سرد را بررسی میکنیم.
خشم سرد چیه و چرا به وجود میآید
خشم سرد در مقابل خشم داغ است. هر ویژگی که شما در عصبانیتهای آشکار با داد و بیداد، زد و خورد یا اعمال فیزیکی دیگر عصبانیت در نظر دارید را برعکس کنید تا به علائم و نشانههای خشم سرد برسید.
از جمله ویژگیهای خشم سرد:
- فرد به جای بیان احساس عصبانیت، شروع به سکوت یا رفتارهای ناهمخوان با احساسات شدید خود میکند
- این سکوت برای مدت طولانی نیست و معمولا همراه با کینهتوزی و بروز غیر مستقیم خشم همراه است
- خشم سرد میتواند برای مدت طولانیتری از خشم داغ در فرد بماند
- هر دو نوع خشم به یک اندازه بوده و تصور اینکه فرد در خشم سرد کمتر عصبانی شده اشتباه است
- خشم سرد انکار و دوری جستن از موضوع اصلی را نشان میدهد طوری که یکی از ویژگیهای شخصیتی فرد مزبور کنارهگیری خواهد بود
- خشم در نوجوانان بیش از آنکه از شخصیت برآید، نشانگر محیط اجتماعی وی است
چرا وقتی عصبانی هستم سکوت میکنم
ریشهیابی خشم سرد، یعنی پاسخ به چنین پرسش هایی:
- چرا وقتی عصبانی هستم سکوت میکنم
- چهطور میتوانم از سبک پاسخ اجتنابی رها شوم
- چگونه باید احساسات واقعی خودم را نشان دهم
کشف افکار و اتفاقات دور و بر خودتان اولین راه برای دلیل ابراز خشم سرد است. بگذارید بیشتر توضیح دهیم.
افرادی که در هنگام عصبانیت از خشم سرد استفاده میکنند و احساسات خود را بروز نمیدهند چند دلیل یا تجربه را پشت سر گذاشتند:
- فرد یاد گرفته احساسات و هیجانات به صورت طیفی یکسان بدون بالا و پایینی هستند و نباید با هیجان فریاد بزند یا با غم گریه کند
- شما این دسته اشخاص را عموما در حالت خونسرد، پر اعتماد به خود و شاید آسان گیر ببینید ( هر چند واقعا اینطور نباشد )
- دستهی دیگر تجربیاتی از برخورد با موازین قدرت داشتند؛ مثلا دورهای بازداشت شده و حالا بسیار نسبت به ابراز احساسات و خشم خود مراقب هستند
- ترس از ضد و خورد و کشیده شدن بحث ها به دعوای فیزیکی دارند
- افرادی هستند که به مکانیزم دفاعی سرکوب عادت کرده و خود گولزنندههای حرفهای میشوند
- در خانواده اولیه و سبک فرزندپروری یادگرفتند بیان احساسات کار درستی نیست یا آموزش کافی در این باره را ندیدند
- علائمی شبه پارانویا ممکن است همراه با خشم سرد بروز پیدا کنند؛ مثلا کسی که هرگز خشم خود را نشان نمیدهد اما یکباره همسرش را به خیانت متهم میکند برای مدت طولانی از دست کارهای وی عصبانی بوده
هر کدام از دلایل خشم سرد باعث نشخوار، تهدید سلامت روان و روابط بینفردی خواهد شد؛
همانطور که در جملات فروید واپس رانی یعنی عقب راندن مواد هشیارِ خطرناک، لازمهی اجتماع اما تهدید کننده برای فردیت است.
تحلیل روانشناسی خشم غیر مستقیم در روابط
بسیاری که در حال تجربهی خشم سرد یا غیر مستقیم توسط شخص دیگر، پارتنر یا همکار هستند نمیدانند چهطور با آن برخورد کنند.
همسری که میداند مشکلات زندگی ، شریک زندگیش را ناراحت کرده اما عادت به خودخوری هرگز نمیگذارد حرف بزند.
یا همکاری که نمیتواند دلیل رفتار خصمانه همگروهیش را بفهمد و احتمالا ایدهای راجع به خشم سرد او ندارد، چهطور باید برخورد کند؟
در این قسمت به اثرات خشم غیر مستقیم در روابط میپردازیم تا بتواند با آگاهی با آنها برخورد کنید:
- افرادی که در بروز احساسات ناتوان هستند نه تنها خشم بلکه عواطف عاشقانه و حتی احترامآمیز را نمیتوانند به خوبی ابراز کنند پس باید با آنها صریح بوده و جوابهای دقیق و صادقانه بخواهید
- تجربهی خشم فروخورده، ناکامیهای زیادی را برای فرد تا کنون به وجود آورده پس با درک او زمان لازم برای نزدیک شدن و فضای مناسب حرف زدن را فراهم کنید. این میتواند شروع صحبت از سمت شما با بیان احساستان راجع به اعمال او باشد
- اگر هم دلیل خشم سرد نه آموختههای خانوادگی و نه کینهتوزی بلکه عدم آموزش نمایش احساسات باشد و به فکر کمالگرایی و رضایت همهجانبه بوده و نیاز به تنظیم مجدد شناختی دارد؛ افرادی که با او در ارتباط هستند میتوانند نمونههایی از ابراز درست احساسات را نشان دهند
- آموزش و کمک حرفهای راهدیگری است که به افراد با عادت به خشم سرد و فرهنگ سکوت میتوانند از آن بهره جویند. شما به عنوان شخصی نزدیک به این افراد میتوانید گروهدرمانی ، کتابدرمانی و حتی درمان فردی را به آنها پیشنهاد دهید
- از آنجایی که خشم منفعلانه با بروز صدمات روانی و جسمی از جمله: سر درد، معدهدرد، خستگی، تحریکپذیری، نشخوار، افسردگی و اضطراب همراه است شناخت علائم و کمک گرفتن از اهمیت زیادی برخوردار است
ارتباط خشم سرد با افسردگی و اضطراب
دو مورد که بیشتر افراد با واکنش خشم سرد گزارش میدهند، علائم اختلالات افسردگی و اضطراب هستند.
دلیل آن هم منطقی است.
فردی که در ابراز احساسات ضعیف است ناکامیهای متعددی در زندگی عاطفی، اجتماعی و شغلی تجربه کرده.
همچنین پیشتر گفتیم ویژگیهایی که با خشم سرد همراه هستند کینهتوزی و سبک فرزندپروری ناایمن بوده که بر افسردگی اثر گذار هستند.
شخص افسرده که با ناامیدی و عذاب وجدان نیز دستهپنجه نرم میکند، همچنان در برابر تکانهها و تحریکات محیطی صادقانه ابراز وجود و احساسات نکرده در نتیجه کم کم به شخصی با نشخوار فکری و در نهایت مضطرب تبدیل خواهد شد.
درونی کردن ناکامیها، بزرگنمایی و منفیبافی امور سرکوب شده از نشانهها افسردگی بوده و این سرکوب احساسات و انکار همانطور که از صدهها قبل، فروید و همکارانش یافتند سبب هیستری ( علائم جسمی که دلیل روانی دارند ) که حالا به نام اضطراب شناخته میشود، میگردد.
فرد مضطرب بدون گرفتن درمان به اضطراب طولانی و تشدید نشانگان افسردگی و نشخوار خواهد رسید و این چرخهی معیوب بدون پایان به نظر میرسد.
چرخهی معیوب خشم سرد و فرو خوردن عصبانیت در مردان
شواهدی مبتنی بر میزان شیوع خشم سرد در مردان و زنان ایرانی وجود ندارد. یعنی اینکه بگوییم مردان بیشتر در هنگام عصبانیت سکوت میکنند نادرست است.
اما آنچه بیشتر مورد توجه عموم قرار گرفته حرف نزدن مردان و خشم فروخورده آنها است. دلیل آن چیست؟
این چرخهی معیوب خشم سرد و عصبانیت در روانشناسی مردان به چند دلیل است:
- اطرافیان وی خواسته یا ناخواسته در طول زمان احتمالا زیادی به جای او حرف زدند، به جای فرصت برای کشف هویت و کاوش در آن، انتخابهایی برایش انجام دادند.
- خانواده یا اطرافیان مانع از استقلال وی در دورهی نوجوانی و اوایل جوانی شدند، همانطور که اریکسون معتقد است این سبب تثبیت در این دوره و انزوا در دورههای بعدی خواهد شد
- در صورت ابراز احساسات با همچین جملاتی مواجه شده:
تو همیشه عصبی هستی
نمیشود با تو حرف زدمرا دوست نداری و حرفم را نمیفهمی
البته این موارد در خانمها نیز باعث ضربه به عزت نفس و جلوگیری از بیان احساسات خواهد شد ولی ظاهرا سکوت مردان در هنگام عصبانیت در جوامع مدرن امروزی بیشتر از خانمها به چشم میآید!
راه حل خشم سرد و بیان احساسات منفی
- راه درمان، از آنجایی که شامل موارد شناختی، رفتاری و تجزیه و تحلیل خاطرات گذشته از سرکوبها است، طولانی و نه تنها فردی بلکه به اجتماع حمایتگر و صبور نیازمند است.
- فردی که سالها عادت به سکوت کرده به یکباره نمیتواند همچون شخصیت برونگرا نترس شروع به ابراز خود کند.
- وی با تمرکز بر عوامل شناختی که موجب سکوت خشم وی شده باید استدلالهای جدیدی در زندگی پیدا کند که اینبار بر صحبت کردن مبتنی باشد
- همچنین راههای بیان احساسات نه تنها خشم را آموزش ببینند که میتواند از کتابهای متفاوت، گروهدرمانی یا درمان فردی برگرفته
- تخلیه هیجانی که یکی از معیار های اصلی در روانکاوی هست هم میتواند به او برای آشتی با ابعاد فروخورده خود کمک کند
منابع:
کتاب DSM5_TR
بدون دیدگاه