اهمیتِ آگاهی از تفاوت های فرهنگیِ خود با فرزندان، شریک عاطفی و دوستان در محل زندگی یا کار تان از آن جایی پیدا خواهد شد که نه تنها جلوی بروز فاصلهی عاطفی را میگیرد بلکه باعث پیشرفت خودتان در مسیرهای وسیع خواهد شد.
این مقاله را بخوانید تا به جای شکست در روابط با روانشناسی به تفاوتهای فرهنگی در قالب توانایی های پنهان مانده نگاه کنید.
تفاوت فرهنگی یا شکاف فرهنگی به چه معناست
ابتدا باید بدانیم اصلا فرهنگ چیست که با تفاوت یا شکاف در آن مشکلات روانشناسی بین افراد و جوامع به وجود میآید.
تعریف فرهنگ به معنای مجموعهای از آداب و رسوم، باور ها، مذهب و به طور کل آنچه برای سالیان طولانی در جامعهای متمرکز حضور داشته، است.
فرهنگ طبق نظر متخصصان جامعه شناس، آن افکار و اعمالی است که مردم آن را درست میدانند و در حفظ و انتقال آن کوشا هستند.
اما در جوامع امروزی ما شاهد تفاوت فرهنگ و در نتیجه شکاف عظیمی حتی بین دههها در یک کشور هستیم.
به همین جهت 2 مفهوم ِ تفاوت فرهنگی و احترام به شکاف فرهنگی الزامی است.
مثال هایی از تفاوت فرهنگی
تفاوت فرهنگی میتواند شامل تفاوت در زبان، عقاید، مدل رفتاری، پسندیده بودن یا ناپسندیدگی یک عمل یا فکر، باشد.
به طور مثال در ایران دهههای پنجاه و شصت تمرکز بر روی پیشرفت جمعی و آزاد اندیشی بود.
مردم بیشتر بر زور بازوی خود تمرکز میکردند و کاری را فرهنگی و قدر دان میدانستند که شایستهی سخن گفتن در میان مردم باشد.
با اینحال امروزه فرهنگی بودن یک عمل شایسته به نتیجه آن بستگی دارد.
مردم به طور فزایندهای نه تنها در ایران که در جهان، به پیشرفت های فردی تکیه کردند.
شکاف فرهنگی به هر تفاوتی در گویش، رفتار، عقیده و سبک تفکری گفته میشود که اگر به جای درک با سوء برداشت همراه شود، جلوی برقراری ارتباط و همزیستی مشارکتی را میگیرد.
روانشناسی بین فرهنگی
همانطور که تا کنون دو فایده از آگاهی تفاوت فرهنگی گفته شد، یعنی:
- آگاهی و درک متقابل انسان ها که در نهایت به بهبود سلامت روان میانجامد
- تغییر همه جانبه و بین المللی بسیاری رفتار ها و الگوهای ذهنی که نیازمند جاافتادن بین قدیمی تر ها است
نتیجه گرفتیم امروزه حتی در بین دهههای متفاوت هم شکاف نسل وجود دارد.
مردم حرف یکدیگر را متوجه نمیشوند؛ رئیس درخواست های کارمند بیست سال کوچکتر خود را درک نمیکند
یا والدین نمیدانند چهطور به خواستهی به نظر غیر معقول فرزندشان واکنش نشان دهند.
در اینجا روانشناسی بین فرهنگی حضور دارد تا دانش شما را در این حوزه تفاوت های فرهنگی و تغییرات مردم از نظری ذهنی بالا ببرد.
با روانشناسی بین فرهنگی به موارد زیر دست خواهید یافت:
- از روش های خاصی که فرهنگ امور خود را میگذراند ( مثلا تکنولوژی خاص یا روابط متفاوت) مطلع خواهید شد که شاید برای شما کارساز باشد
- فهم این مسئله که هیچ برتری گروهی یا قومی وجود ندارد
- شناخت فرهنگ فرزند و کارمندتان که از شما متفاوت است به پیشرفت جمعی و شخصی شما کمک خواهد کرد
- درک فرهنگ یعنی انسان هوشمند؛ به خصوص در جوامع بین المللی کنونی مسیری بزرگ از تغییرات و نقد شخصی برایتان فراهم میکند
اهمیت فهم فرهنگ ها در تجارت
هر روانشناس خوب یا مشاور صنعتی سازمانی به شما پیشنهاد میکند طرف محیط شغلی و حرفهای خود را واقعا و حقیقی نه آنچه از انتظار دارید ارزیابی کنید.
متخصصان در حوزه بیزینس به این توجه میکنند که آگاهی از فرهنگ خودتان و دیگران به شما در فهم نیازهای طرف مقابل و خودتان کمک میکند.
- مثلا اگر شما یک متخصص در حوزه IT هستید و کار با نرمافزار به دلیل بازار کاری عالی در سرتاسر جهان حداقل به صورت آنلاین با آنها ارتباط داشته باشید و زمینه های فرهنگی شغل خود را لحاظ کنید تا بتوانید در سرتاسر جهان کار کنید.
- جای دیگری که فرهنگ ها در تجارت اهمیت پیدا میکند، آگاهی از میزان حقوق و مزایای شغل شماست. اگر تنها در حد شهرستان خود بدانید با حقوقی کمتر از آنچه مستحق آن هستید و بدون مزایا احتمالا زودتر به فرسایش میرسید.
پس اهمیت فهم فرهنگ در تجارت آن جایی بروز پیدا میکند که با آشنایی فرصت های شغلی و تمرکز بر تخصص خود بر کشور یا شهر های دیگر با امکانات بهتری زندگی کنید.
این تنها مستلزم فهم فرهنگی و کاهش شکاف بین نسلی است.
از بین بردن شکاف فرهنگی
لازمهی فهم فرهنگ دیگران، شروع از خودتان است.
تا زمانی که به خصوصیات زبانی، رفتار های خاص که در شهر یا کشور شما معنای اختصاصی دارد، مفهوم هنر، ارزش و عقاید در شهر و اطرافیانتان توجه نکنید، نمیتوانید دیگر فرهنگ ها را هم بفهمید.
تا وقتی افکار تعصبی شهر خودتان چهقدر به دیگران آسیب میزند نمیتوانید در برابر تعصب دیگران با نرمش برخورد کنید.
- با درک فرهنگ خود، خواهید دانست که هیچ فرهنگی بهتر و بدتر نیست؛
- پس از آن با مسافرت، گفتگو با دوستان خارج از کشور و گپ های چند ملیتی میتوانید به درکی بزرگتر از فرهنگ برسید.
- در نهایت از پتانسیل ها، توانایی های فرهنگی خاص و روش های به خصوصی که دیگر شهر ها یا کشور ها کاری را انجام میدهند آگاه شوید و زندگیتان را عوض کنید.
یکی از این مثال ها در حوزهی نویسندگی وجود دارد. در ایران تا چند سال پیش هر کس می خواست نویسنده باشد و پولی در بیاورد باید کتاب خود را چاپ میکرد.
اما اکنون با پلتفرم های متفاوت که از دیگر کشور ها شروع شد، هر کسی در ازای نوشتهی حتی آنلاین خود میتواند درآمد زایی داشته باشد.
فواید درک فرهنگ ها
- به احترام و پذیرش عقاید و هنجار های منطقهی خود و دیگران میرسید
- پتانسیل های فرهنگ ها را درک میکنید و برای پیشرفت جامعه از آن بهره میگیرید
- شکاف های فرهنگی مسیری برای تخاصم و درگیری است که بعد از حل شدن، به روابطی خوب منجر خواهد شد
- دانشگاه و محل کار موقعیتی عالی برای درک فرهنگ ها است تا از دیگران بیاموزید و دیدگاهی جدید به دنیا داشته باشید
- ارتباطات موثر، همکاری و ایجاد روابط در محل کار و زندگی شما الزامی است
- چالش های هویت را هنگامی که در بستر بزرگتر با دیدگاهی منعطف باشید، بهتر حل میکنید
- با توجه به تاثیر محیط بر روان، پس از فهم فرهنگی از سلامت روان برخوردار میشوید
گسست فرهنگی در ایران
در این قسمت میخواهیم بدانیم اصلا چه میشود که گسست فرهنگی بین خانواده ها و جوامع پیش میآید.
هر فرهنگی از 4 بعد تشکیل شده که با تغییراتی در هر دوره باعث ایجاد گسل و غیر قابل درک شدن طرفین شود:
1.هنجار ها
رفتار های مطلوب جامعه به عنوان هنجار ها شناخته شده است.
یک سری کارها که اگر کسی انجام دهد به معنای مناسب و خوب بودن آن شخص درک خواهد شد.
مثلا در ایران جلوی پای بزرگترها بلند شدن نشانه خوبی است اما در ژاپن باید تعظیم کنید نه اینکه قد خود را به رخ کشید!
2.باور و ارزش
باور ها و ارزش های اصلی که بر رفتار تاثیر دارند هم ممکن است باعث گسست فرهنگی شود.
در واقع آداب از ادب میآید؛ مثلا در دهه شست مردم مستقیم در چشمهای رئیس با فردی بزرگ نگاه نمیکردند اما حالا نشانهی عدم استقلال و تردید است.
پس با فهم این مسائل جلوی بسیاری از سوء برداشت ها گرفته خواهد شد.
3.سبک های ارتباطی
روش های ارتباط برقرار کردن و ترجیحات زبانی در این دسته قرار میگیرد.
در گسست فرهنگی چند سال اخیر ایران این مورد شامل ورود کلمات انگلیسی و اصطلاحاتی است که در محل کار و یا فرهنگ بازیهای ویدیو رایج شده.
نمونهی آن ترجیح اینکه کودکان و نوجوانان به جای بازی در کوچه به فروشگاههای بازی الکترونیکی یا وقت گذراندن در خانه و پشت گوشی زمان خود را میگذرانند.
4.آداب و رسوم
سنت های قدیمی که از گذشتگان در کتب یا سینه به سینه نقل شده و افراد معمولا تمایل دارند به نسل بعدی هم منتقل کنند.
مانند لباس قرمز و مراسم حنا بندان در ایران یا تشجیع جنازه و گرامیداشت افراد سرشناس در دین.
شکاف فرهنگی آنجایی ظهور میکند که والدین فرزندان خود را مجبور به قبول تمام این امور بدون درک و پذیرش استدلال پشت آن، کنند.
مشکلات شکاف فرهنگی
شکاف فرهنگی بدون شک بعد از ارتقا راه های ارتباطی از جمله اینترنت و فضای مجازی به افق دید وسیع منجر شد.
البته که برخی ها با ماندن از روش های قدیمی به مشکلات شکاف فرهنگی برخوردند.
چالش های روانشناسی شکاف فرهنگی که امروزه بسیار میتوان در خانوادهها یا جوامع سفت و سخت آسیا دید شامل:
- سوتفاهم و عدم درک متقابل: تعارف یکی از مثالهای ایرانی های قدیمی تر است که امروزه کمتر در جوانان دیده خواهد شد
- تعصب : اتخاذ روش های قدیمی بدون درک از هدف پشت آن و فرصت به روش های جدید
- سوگیری: زمانی که از شکاف فرهنگی بیخبر باشید به اشتباه بیان یا افکار یکی را با سوگیری های پیشین خود برداشت خواهید کرد که موجب ناراحتی و بر هم خوردن روابط میشود.
5 راه روانشناسی برای گذر از تفاوت های فرهنگی
1.گفتگوی باز
این نوع از صحبت به خصوص زمانی که افراد راحت نیستند با شما مکالمهای داشته باشند یا موضوع واحدی نیست بهترین نمونه خواهد بود.
در گفتگوی باز شما با ذهنیتی نه دگم و بسته که روشن نسبت به هر آنچه میشنوید سوالات باز پاسخ میپرسید.
به طور مثال: میتونی بهم بگی شما ها وقتی برای یه کاری راحت نیستید اما خجالت میکشید، چه جوری واکنش نشون میدید؟
یا: تو اون مسئله رو چهجوری برداشت میکنی؟ چه طور مثل من بهت برنخورد؟
این روشی عالی مورد توصیه برای مشاوره نوجوانان و یا افراد تازه وارد شده در زندگیتان است. جملاتی را انتتخاب کنید که در کمترین سطح از قضاوت است.
2.ترویج تنوع
این را به خاطر داشته باشید که میلیون ها سال است که حتی زبان مردم ملت ها با یکدیگر متفاوت است چه برسد به طرز تفکر، عقیده، افکار و نگرش آنها.
دلیلی پشت هر کدام از این گسست های فرهنگی هم وجود دارد که به نیاز آنها در مقطع زمانی مشخص یا نامشخص برمیگردد.
مثلا حساب گر بودن اصفهانی ها میتواند به خاطر دوره ای در جنگ جهانی دوم است که با یورش دیگر کشور ها در قحطی بودند.
با ترویج تنوع و پذیرش آن، به کمتر شدن گستت و درک تفاوت های فرهنگی کمک خواهید کرد و قدمی سمت جهانی شدن تفکرتان برمیدارید.
4.آدرس سوگیری ها را پیدا کنید
از کجا تعصبتان شکل گرفته؟
چه شد که فلان کار زشت و یک کار دیگر در فرهنگ یا ذهن شما خوب به نظر میرسد؟
آیا شما هم به عنوان یک روح آزاد و مستقل به چنین مفاهمیمی معتقد هستید یا صرفا از دیگران گرفته اید؟
پیدا کردن جایی که تعصب ها و سوگیری های نظری آغاز شد گام مهمی برای از تصحیح آن است.
5.تطبیق شیوهها
بسیاری از روشها و طرز فکر ها با کنار گذاشتن تعصب و در نتیجه توانایی تطبیق، به پیشرفت خود و دیگرام میانجامد.
برای تطبیق شیوههای خاص هر فرهنگ باید از شناخت فرهنگ خود شروع کنید و بعد با مسیر های متفاوت، زبان، آداب و رسوم و عقاید دیگر فرهنگ ها را نیز بشناسید.
منابع:
بدون دیدگاه