رابطه درمانی و حضور در جلسات رواندرمانی کمک بزرگی در جهت سلامت روان یا دستکم مدیریت علائم مشکل روحی است که با آن دست و پنجه نرم میکنید.
این روند میتواند تا سالها ادامه داشته باشد یا به چند جلسه رفتار درمانی کفایت کرده تا تاثیر مورد نظر را دریافت کنید.
در این مقاله چند معیار برای پایان درمان و خط قرمز ها و سوالاتی که باید مطرح شود تا قطع درمان به نحوهی درست و ایمن باشد، گفته میشود.
چگونه متوجه پایان درمان شوید
روانشناسان به طور کل 3 مقطع را معرفی کردند که برای پایان درمان به شما آلارم میدهد.
آنچه در تمام مراحل درمان مهم است ایجاد ارتباط و اتحاد درمانی بین مراجع و درمانگر است.
تنها با اتحاد درمانی، یعنی ایجاد فضایی امن بدون رقابت یا احساس سرزنش و توهین است که دو طرف میتوانند نیاز های مراجع برای پیشرفت را به طور صادقانه دیده و نظر بدهند.
اما پیش از رسیدن به اینکه چگونه متوجه پایان درمان شوید، باید بدانید در چه مقطعی وارد درمان شدهاید.
انواع گروههای درمانپذیر
1.برخی با مشکلات حاد سلامت روان به درمان میپردازند
از جمله:
به مرکز روانشناسی میروند تا مشکلات اساسی آنها که هر روزه با آنها دست و پنجه نرم میکنند و چه بسا در شغل، مسئولیت ها و روابط اجتماعی و عاطفیشان آنها را دچار مشکل کرده.
2. برخی دیگر هم ارتقا کارآمدی، بهبود روابط، شناخت عمیق خود به تراپی مراجعه میکنند.
اینکه شما در کدام گروههای درمانپذیر باشید راجع به چگونگی پایان درمان متفاوت خواهد بود.
در حالی که در گروه اول چگونه متوجه پایان درمان شوید بیشتر بر عهده روانشناس است اما در دسته دوم خود مراجع میتواند نظرش را بگوید.
چه زمان پایان درمان است
1.درمان چیزی به شما اضافه نمیکند
- زمانی که چند هفته به درمانگر فرصت میدهید و به حرفها یا تکالیفش عمل میکنید اما تغییر و تحولی در حالتان احساس نمیکنید.
- هر بار با حالتی خنثی وارد جلسه و از آن خارج میشوید گویا چیزی به شما اضافه نشده یا شناختی صورت نگرفته.
- تغییری در زندگی، مشکل یا معضل ذهنیتان پیش نمیآید.
این شرایط یا هر چیزی شبیه به آن به شما آلارم پایان درمان را میدهید.
باید با درمانگر خود در این مواقع حرف زده و از او بخواهید روند درمان را برایتان توضیح دهید.
ممکن است به دلیل مکانیزم های دفاعی یا حساسیت زیاد در ناخودآگاهتان روانشناس این رویه را مطلوب بداند.
2.به تمام اهداف جلسه اول رسیدید
- یکی از مهمترین کارهایی که از نظر روانشناسان برتر باید در همان جلسات اول اتفاق بیوفتد، نگاهی به اهدافی درمانیست که در طول جلسات باید بیوفتد.
- این نگاه به آینده نمیتواند صد در صدی باشد اما نگاهی کلی به اهدافی که باید به آن برسید.
- البته این کار با کودک و نوجوان یا افرادی که هزیان، اسکیزوفرنی، رگههایی از خودشیفتگی و … دارند کمی چالش برانگیز خواهد بود.
به هر جهت، اگر شما یا عزیزانتان که از آگاهی کامل و عقل سلیم برخوردار هستید احساس کردید که به تمام اهداف خود رسیدهاید این نیز میتواند زنگی برای پایان درمان باشد.
3.پرچم های قرمز رواندرمانی (Red Flags)
برخی علائم و کارها باعث میشوند شما احساس خوبی در طول جلسات نداشته باشد:
- با عکسالعمل بدنی درمانگر احساس کنید نیاز است دروغ بگویید
- زمانی که او به ساعت تعیین شده اهمیتی نمیدهد و ساعت ها باید منتظر بمانید بدون عذر کافی
- توجه نداشتن به احساسات و عملکرد شما بدون منطق درمانی
- فکر کنید کسی شما را درک نکرده یا گوش نمیدهد
- انتظار رابطه یا حرفهایی خارج از درمان وجود داشتهباشد
در تمام این مواقع یا شبیه به آن پرچم های قرمز بالا آمده که به معنای قطع درمان است.
بدون آسیب جلسات درمانی را قطع کنید
بعد از تصمیم به پایان درمان همیشه چهطور قطع کردن جلسات حیاتیست.
اگر بعد از یک روز دیگر به جلساتی که هفتهها یا ماهها میرفتید نروید و گوشیتان را جواب ندهید لزوما بهترین راه نیست.
پایان درمانی با یک درمانگر لزوما به معنای تمام شدن دوره درمان نیست؛
همانطور که درمانگر وظیفه دارد طبق اخلاق و قانون « ارائه بهترین درمان» شما را به شخصی دیگری ارجاع دهد.
پس انکار و دور شدن از جلسات خود میتواند ضربهای اضافه به مشکلات روحی درمانجو باشد. باید بتوانید با درمانگر خود حرف بزنید؛ استدلالتان را مطرح کرده و از او تقاضای وظیفهش را داشته باشید.
دلایل پایان درمان از نظر مراجعان مراکز مشاوره
قطع جلسات درمانی میتواند به دلایل زیر باشد:
- ارتباط و اتحاد درمانی انجام نشده و مراجع احساس راحتی و نزدیکی نمیکند
- حرفها و راهکار های درمانگر مناسب درمانجو نیست و چندین بار هم این نظر را شنیده اما تغییری در روند نداده
- احساسات و عواطف خارج از اتاق درمان که از عشق انتقالی فروید، ممکن است نشات گرفته باشد، برای درمانجو غیر قابل تحمل است
- احساس تحقیر، شرم و گناه، متوجه نشدن توسط درمانگر
- برخی از موارد قطع درمان نیاز به گفتگو دارد تا شاید بتوان بهبود یا تغییر داد اما بعضی از آنها با توجه به مشکلی که درمانجو دارد ممکن است آنقدر غیر قابل تحمل باشد که به یکباره درمان را پایان ببخشد
چه سوالاتی در پایان درمان باید پرسیده شود
این سوالات میتواند با خودتان در خلوت یا و نزد درمانگر صورت گیرد تا اتمام جلسات تراپی به بهترین نحو انجام شود.
کافکا در نامهای نوشت:
از زمانی حال روحی من خراب شد که نتوانستم دیگر گفتگوی درونی داشته باشم و تنها خودم بودم و خودم.
در نتیجه صداقت با خود و احساستان از پایان درمان و جلسات تراپی نقطه قوتی است که از یک ذهن سالم برمیآید.
سوالاتی که برای پایان درمان باید از خودتان بپرسید:
- آیا این تصمیم من بر اساس منطق است یا احساسات؟
- چه مدت است که به پایان درمان فکر میکنم؛ برای یکی دو جلسهست یا تصمیم طولانی مدت؟
- دلایل را برای خودتان به تفصیل توضیح دهید مهم نیست احساسی باشد یا منطقی. در نهایت تصمیم بگیرد.
- آیا با درمانگرم راجع به این صحبت کردم و چه نتیجهای داشت؟
- چه راههای جایگزینی دارم؟
همینطور بعضی از سوالاتی که در پایان درمان به نظرتان میرسد را باید با درمانگر خود درمیان بگذارید؛ از جمله:
- چه راهکاری برای پایان درمان به من میدهی؟
- آیا به نظرت به اهدافی که میخواستیم رسیدیم؟
- بدون جلسات درمانی حالم خوب میماند؟
- برنامهای برای دورهی نگهداری داری یا به نظرت کامل خوب شدم؟
- دلایل اینکه فکر میکنی نیاز به ادامه درمان/ پایان درمان هست را برایم بگو.
به این ترتیب جهت خاتمه درمان شما نگاهی چند بعدی به موضوع دارید و احساس درک نشدن، رها شدن یا ضربهی روحی نخواهید داشت.
دوره نگهداری درمان
یکی از بهترین نمونههای تراپی، دوره نگهداری درمان است؛ در این زمان هنوز مطمئن نیستید جلسات باید پایان یابد یا خیر اما کاملا هم احساس خوبی به قطع یهویی آن ندارید.
در این مرحله که معمولا مشکلات اصلی حل شده، روانشناس برای شما به جای چهار یا پنج بار دیدار در ماه، یک جلسه تعین میکند و کم کم این زمان افزایش مییابد.
در دوره نگهداری درمان فوایدی قابل رویت است:
- افزایش اعتماد به نفس
- تجربه موقعیت های جدید و حل آنها بدون وابستگی به سخنان درمانگر
- تکیه به خود در اثر طولانی تر شدن وقفه بین جلسات درمانی
- تمرین و تکرار آنچه تا کنون یاد گرفتهاید
- استقلال و آزادی ذهنی
- در این مواقع میتوانید ببینید آیا واقعا جلسات درمانی موثر بوده یا خیر
مدت تاثیر داروهای روانی
در اینجا به مدت زمان استاندارد دارو درمانی برای پرتکرار ترین بیماری های روانی ـ ارثی میپردازیم.
1.مدت زمان مصرف دارو اضطراب
بنابر آخرین دوره دارو هایی که برای علائم اضطراب وجود دارد، آنها به دو دسته کوتاه مدت و بلند مدت تقسیم شدهاند.
- داروهای بلند مدت برای اضطراب معمولا روزانه با توجه به نظر روانپزشک مصرف میشوند.
داروهای بلند مدت اضطراب برای افرادی است که روزانه و در اکثر مواقع احساس اضطراب و تنش، بیقراری و ناآرامی را احساس میکنند به طوری که غیر قابل کنترل است.
مانند اضطراب اجتماعی، فراگیر یا مزمن.
- در حالی که داروهای کوتاه مدت اضطراب مانند بنزودیازپین ها تنها در مواقع اضطراب بالا باید مورد استفاده قرار گیرد و هر روز یا بر اساس ساعت خاصی نباید مصرف شوند.
داروهای کوتاه مدت اضطراب در تروماها، ptsd و مواقع حاد است که تاثیر آنها 30 تا 60 دقیقه دیده شده.
بنزودیازپین ها که داروهای معروف مورد استفاده برای اضطراب هستند به شدت موجب عادت میشوند در نتیجه بعد از تاثیر اولیه که 4 تا 6 هفته است، باید پایان درمان یا یا کاهش مصرف آن و با همراهی رواندرمانی قرار گیرد.
2.مدت زمان مصرف دارو افسردگی
با مصرف داروهای ضد افسردگی افزایش نوروترسمیتر یا ناقل های عصبی خاصی در مغز مانند اپی نفرین، نور اپی نفرین و دوپامین باعث کنترل علائم افسردگی خواهد شد.
بنا به صلاح پزشک، نوع دارو که قرص یا گاهی از طریق پوست هست، و مدت زمان آن تعین میشود.
آنچه مورد اهمیت در مدت زمان مصرف دارو افسردگی است همراهی آن با روانشناسیست.
اگرچه بعد از دو هفته مصرف نشانههای بهبود علائم دیده میشود اما نباید به طور ناگهانی قطع شود و پدیده ترک روی دهد.
با اینکه شواهد نشان میدهد برخی از نشانههای خفیف در مصرف هفتههای اول داروهای ضد افسردگی از بین میرود اما برخی از آنها جزو عوارض خطرناک هستند:
- تشنج
- از بین رفتن تمرکز و توجه
- اختلال در حافظه
- نقص عملکرد حرکتی
پس اگر عزیزانتان به ویژه افراد مسن این دارو ها را مصرف میکنند به عوارض آن توجه کنید.
3. مدت زمان مصرف دارو بیش فعالی
مانند بسیاری از داروهای رواندرمانی، آنچه مورد تجویز برای بیشفعالی یا ADHD است، با تاثیر بر اپی نفرین و دوپامین کار میکند.
دارو درمانی در این مقطع نه باعث درمان که کنترل علائم بیشفعالی و نقص توجه در کودکان یا بزرگسالان مبتلا هستند و شامل:
- افزایش توجه و تمرکز
- کاهش رفتار تکانشی
- افت عملکرد بیشفعالی
داروهای بیش فعالی به طور کل میتوانند به دو دسته تقسیم شوند:
- آنفتامین ها
- فنیدیت ها
برخی مواقع هم از داروهای ضد افسردگی یا ضد تشنج برای افراد مبتلا به نقص توجه ـ بیشفعالی استفاده میکنند.
تاثیر دارو ها از 6 ساعت تا 12 ساعت متغیر است اما آنچه اهمیت دارد این است که داروها میتوانند تاثیر اختلالی داشته باشند.
این بدان معناست که در صورت عدم رعایت دوز و نوع مناسب، خود باعث ایجاد علائم بالینی میشوند.
منابع:
بدون دیدگاه