اگر شما هم در بخشهایی از زندگی روزمره به خودتان میآیید و میپرسید: چرا به تایید آدمها نیازمندی و یا چرا همیشه به دنبال تایید دیگران هستم؛
روانشناسان با بررسی کودکیِ مورد غفلت قرار گرفته یا بزرگسالی بدون عزت نفس و تجربههای ناگوار در مراحل حساس رشد به چنین ویژگی دنبال تایید دیگران بودن، پاسخ میدهند.
در اینجا ما با جدیدترین نظریههای درمانی به بررسی دلایل تاییدجویی شما از دیگران و حل آن میپردازیم.
چرا همیشه به دنبال تایید دیگران هستیم؟
تیموتی جیدر، روانپزشک در مرکز درمانی نوادا میگوید:
آنچه در روان ما هنگام به دنبال تایید دیگران بودن میگذرد، این است که ما از تایید برای تقویت ارزش خود استفاده میکنیم.
تا زمانی که تاییدی نگیریم احساس خود ارزشی نخواهیم داشت.
این جمله بسیار غمگین و در عین حال به دفعات در زندگی هر بزرگسال یا نوجوانی تجربه شده؛ با اینحال دلیل آن چیست؟
چرا همیشه به دنبال تایید دیگران هستیم حتی بدون آن که خودمان متوجه شویم.
چهطور هر بار با شنیدن تایید دیگران کاری را با اعتماد بیشتر شروع میکنیم و اگر آنها همان کار را نفی کنند دیگر رمقی برای ادامه نداریم؟
آیا این از شخصیت وابسته میآید؟ و چه راهحلی برای آن وجود دارد؟
روانشناسان دلایل تایید جویی را چنین بررسی میکنند:
1.روند ساختن عزت نفس
عزت نفس یا اعتماد به نفس کلمهای است که زیاد دور و برمان استفاده یا شاید تا کنون به خودمان هم نسبت داده باشند.
این عزت نفس چهطور ساخته میشود و چه ارتباطی با دنبال تایید دیگران بودن دارد؟
- روانشناسان رشد با بررسی روند رشد کودک و نوجوان به این نتیجه رسیدند که در اوایل کودکی زمانی که مادر و پدر و اطرافیان، او را به اندازهای کامل و اغنا شده تایید میکنند در کودک احساسی از کنترل به وجود میآید.
- کنترل نسبت به اینکه میتواند به آنچه درونش فکر میکند اعتماد کند باعث میشود در آینده دنبال تایید دیگران نباشد.
- اساس احساس کنترل بر وقایع سبب ایجاد اعتماد و نه بی اعتمادی طبق نظریه اریکسون است که در سالهای بعدی زندگی، باعث روابط زناشویی موفق خواهد شد.
پس کاری که باید انجام دهید این است که از کودکی به شکلی درست به فرزندان خود توجه نشان دهید تا آنها خودشان هویتشان را بسازند و کپی والدین خود نباشند.
اگر هر بار که سمت آشپزخانه میرود یا میخواهد چیزی بردارید سرش داد بکشید و یا تصمیمگیریهای کوچک مثل غذا نخوردن یا بستنی را دور انداختن را از او بگیرد، احساس میکند از پس هیچ کاری برنمیآید.
در عوض خانه را به شکلی امن برای کودک درست کنید و بگذارید در محیطی که دارد به جستجو بپردازد.
2.ترس از اشتباه کردن
یکی دیگر از عوامل به دنبال تایید دیگران بودن ترس از مرتکب اشتباه شدن است.
لحظهای به زندگی کاری، عاطفی یا روابط خانوادگیتان فکر کنید.
تا کنون چند بار به خاطر سرزنش نشدن، مورد تمسخر قرار نگرفتن یا به خاطر نشنیدن سرکوفت دیگران از گفتن یا عملی سر باز زدید و از چندین نفر درخواست تایید داشتید؟
خاطرات کوچک و بزرگ برای هر یک از ما دربارهی اقداماتی که برای ترس از اشتباه کردن انجام دادهایم، وجود دارد.
اگر در تمام دورهی کودکی و نوجوانی شما چنین احساسی غالب بوده باشد که حق اشتباه از شما گرفته شده و همیشه باید درست و بهجا دقیقا آنچه دیگران میخواهند را انجام دهید تایید جویی شما پررنگ میشود.
آنچه اهمیت دارد این است که بدانید هر کسی باید خطا کند تا بتواند با تجربهای واقعی نه آنچه در کتابهاست به زندگی خود شکل و هویت منحصر به فرد بدهد.
پس دفعهی بعدی که اشتباه کردید به جای ندامت و نشخوار ذهنی از اینکه چرا دنبال تایید دیگران نبودید، به راهحل های ممکن فکر کنید.
3.چالش عاطفی
همهی ما برخی مواقع نیاز به تایید شدن داریم.
شاید بعد از یک هفتهی پر دردسر میخواهیم کسی به ما بگوید کارمان را درست انجام دادیم.
یا بعد از مهمانی که پخت غذایش ساعت ها وقتمان را گرفت تشکر و قدردانی، نیازی منطقی باشد.
اما برخی در تمام یا اکثر موارد زندگیشان به دنبال تایید دیگران هستند.
آنچنان که بدون آن احساس ناکامی، بیارزشی یا دیده نشدن میکنند.
این نشاندهندهی یک چالش عاطفی است.
آیا معشوق شما کسی بود که شما را وابسته خود کرد؟
یا والدین و خواهر و برادران نمیگذاشتند شما تصمیم گیری کنید؟
بسیاری شرایط مشابه با تکرار میتواند چالش عاطفیِ به دنبال تایید دیگران را به وجود آورد. سعی کنید آنها را با موشکافی روابطتان پیدا و از بین ببرید.
نشانههای تلهی تایید جویی چیست
چرا به دنبال تایید گرفتن از دیگران هستید زمانی که بیشتر اطرافیان ما زندگی کسالتبار، زیر قرض و نادم دارند؟
دلیل آن فشار اجتماعی است.
در تحقیقاتی، 60 نفر در اتاقی قرار گرفتند تا به صورت همزمان به چند سوال پاسخ دهند.
چند نفر از آنها بازیگرانی از قبل آموزش دیده بودند تا جوابی اشتباه به پرسشهای حتی واضح بدهند.
نتایج آزمایش شگفتآور بود. حتی در پرسشهای واضح به دلیل فشار اجتماعی افراد آزمایش شونده همان پاسخهای اشتباهی که دیگران میگفتند را قبول میکردند.
دوپامینی که از تاییدجویی دیگران دریافت میشود، دوپامین ارزان نام دارد و ما را وادار به عادت دنبال تایید دیگران میکند.
از جمله نشانههای تله تایید جویی میکند چنین مواردی است:
- استرس و اضطراب زمانی که از دیگران برای کوچکترین کارها و تصمیمات نظر نخواستید
- احساس عدم کفایت بنیادی اگر دیگران کار شما را نبینند
- شبیه به شخصیت وابسته، کاری را بدون کمک دیگران شروع نمیکنید
- نگرانی غیر ضروری از در جمع جا نیوفتادن دارید
- در روابط اجتماعی تنها دنبالهرو هستیم و خود معمولا تصمیمی برای دیگران یا حتی خودتان به طور مستقل نمیگیرید
آیا تایید جویی ریشه در خانواده دارد
دلیل اهمیت خانوادهی نخستین در نوشتههای بسیاری از روانشناسان از جمله فروید و یونگ تا خانوادهدرمانی امروزی، به این دلیل است که روح نانوشتهی کودکان بسیار پذیرا و در عمق یا همان ناخودآگاه، شروع به ثبت و ضبط آنچه برایش اتفاق میافتد میکند.
اما در نوجوانی و بزرگسالی با اینکه اتفاقات ناخوشایند یا حتی خوشایند پیش میآید اما ذهن تمایل به شبیه سازی آنها با اتفاقات گذشته دارد.
یعنی برداشتی که از هر واقعهای میکنیم به دلیل اولین تجربیات ما و شباهتی است که ذهن هر کسی با آن واقعهی کودکی پیدا کرده.
به همین دلیل با اتفاقی یکسان مثل ترنهوایی یکی بسیار شاد و هیجان زده و دیگری خشمگین و پر از اضطراب میشود.
تاثیر محیط خانوادگی و اجتماعی در دنبال تایید دیگران
شانا فیبل، دکتر روانشناس، میگوید
به دنبال تایید دیگران میتواند از چنین تجربیاتی سرچشمه گرفته باشد:
- قلدری در مدرسه: قلدری کردن احساس تنهایی به آدم میدهد تا جایی که در سالهای بعدی با تایید جویی احساس تنهایی نکنند
- سوء استفاده روانی یا عاطفی: سوء استفاده در کودکی تنها به آسیبهای جنسی برنمیگردد، احساس عدم کفایت یا دیده نشدن هم سوء استفادههای روانی و رفتاری هستند
- بیتوجهی و غفلت: والدین شما در کودکی میتوانند بسیار بهفکر شما بوده باشند اما در دعوایی با یکی از همسالانتان به اشتباه شما را مقصر دیده باشند یا از شما بخواهند عذر خواهی کنید
- تلاش برای بچهی مودب: والدین یا محیط اجتماعی در تلاش بوده باشند تا شما به عنوان بچهای مودب همیشه در اولویتی دوم گذاشته باشند
4 راهحل برای دنبال تایید دیگران نبودن
همانطور که تا کنون فهمیدیم دنبال تایید دیگران از نقصهایی در کودکی و تجربیات ناخوشایند در دوره سنی حساس مثل قلدری در سال اول مدرسه میآید.
چنین احساسی میتواند روابط عاطفی، کاری، خانوادگی و حتی احساس خود ارزشی شما را به خطر بیندازد. پس راهحل هایی از روانشناسان برای دنبال تایید دیگران نبودن پیش روی شماست:
1.روشی که ذهنتان کار میکند را تغییر دهید
به جای اینکه از دیگران بپرسید: این کار درسته؟ لباسی که خریدم قشنگه؟ به این ماموریت برم؟ از هفتهی دیگه باشگاه رو شروع کنم؟
بپرسید: در روند ذهنی من مشکلی میبینید؟ به نظرتان منطقی گفتم؟
و اگر جواب منفی گرفتید به این فکر کنید که چهطور میتوانید تصمیمات خود را ارتقا ببخشید.
چهطور عملیتر رفتار کنید یا درستتر برنامهبریزید.
شناسایی چنین اموری برای تغییر کارکرد ذهنتان تنها با اشتباه کردن و زیرپا گذاشتن عادت به دنبال تایید دیگران بودن، فراهم خواهد شد.
2.در تنهایی آرامش پیدا کنید
در گروهدرمانی اخیری که شرکت کرده بودم و بحث بر سر چهطور تنهایی کافه، رستوران و مسافرت رفتن بود دو نتیجهی جالب به عمل آمد:
- میتوانید در ابتدا برای انجام برخی درسها و کارهایتان به صورت انفرادی در کافه بروید تا تصور دیده شدن و مورد قضاوت قرار گرفتن کمتر احساس شود.
- گاهی خود را در موقعیتهایی قرار دهید که مجبور به تجربه شوید.
این مواقع، مانند تنهایی مسافرت رفتن یا خرید برای عدهای زیاد به خودارزشیتان کمک میکند.
3.مدیتیشن و مانترا برای کنترل هیجانات
- صادقانه از خود بپرسید:
- خود را ارزشمند میدانید؟
- چهموقع از خودتان خوشتان نمیآید؟ آیا این ارتباطی با نظر دیگران دارد؟
هیجاناتی که تجربه میکنید و رفتارهای احتمالا تکانشی خود را نیز بنویسید.
از کارهایی که میتوانید به طور شخصی باعث تغییر این روند ذهنی و هیجانی بشوید لیستی آماده کنید.
یکی از فعالیتهای موثر برای کنترل هیجانات منفی مدیتیشن و مانترا است.
مانترا به معنای صدا، آوا یا کلمهای است که روند ذهنی و تمرکز شما را مستمرتر و حواسپرتی را کمتر کند.
کلماتی که به عنوان مانترا به کار میروند: صدای نفس های کشیده یا حرف {میم} به صورت پیوسته است.
4.از جملات مثبت برای حمایت خودتان استفاده کنید
اگر در مسیر تغییر قدم برمیدارید به عنوان یک روانشناس باید به شما بگویم که راهی سخت اما شجاعانه است.
راهی که در نهایت به سربلندی و افتخار به خودتان منجر خواهد شد اما در چنین مسیری به زخمهای بسیار برخورد خواهید کرد که نیاز به درمان دارد.
پس جملات مثبت را از خود دریغ نکنید.
گفتن جملات مثبت و باور به آنها به خودباوری شما و دنبال تایید دیگران نبودن کمک میکند.
چنین جملاتی را تمرین کنید:
- من میتوانم این کار را انجام بدهم چون راجع به آن تحقیق کردم.
- من دوست دارم اینو بخرم و به اندازهی کافی براش زحمت کشیدم.
- حتی اگر اشتباه باشه این زندگیه منه.
- من به اندازهی خودم موفقم و فردای خودم میتونه بهتر باشه ولی اگر هم نبود اشکالی نداره.
منابع:
بدون دیدگاه